Μπορεί να μην επεδίωξε την αναγνώριση, αλλά άφησε πίσω του ένα λογοτεχνικό θησαυρό και αυτό δεν μπορούσε να μείνει ανέγγιχτο από το φως της δημοσιότητας, όχι τουλάχιστον απαρατήρητο, ιδιαίτερα μετά και από την πολύ καλή και επιμελημένη εργασία που έγινε από
τον Δραμινό καθηγητή του πανεπιστημίου της Γρανάδα, Μόσχο Μορφακίδη.
Ο λόγος για το έργο του Δραμινού ποιητή Νίκου Κωνσταντινίδη, το έργο του οποίου συγκεντρώθηκε για να δημιουργηθεί, από το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών (Κ.Β.Ν.Κ.Σ.) του Πανεπιστημίου της Γρανάδα, μια έκδοση δυο
τόμων, με τα άπαντα του ποιητή. Οι τόμοι αυτοί εκδόθηκαν, με τη στήριξη της Raycap σχετικά πρόσφατα και αποτελούν πολύτιμο υλικό, για την Δραμινή λογοτεχνία αλλά και για την ιστορία της περιοχής. Ωστόσο το έργο αυτό μπορεί να αναγνωσθεί ελεύθερα στο διαδίκτυο στις διευθύνσεις www.centrodeestudiosbnch.com/gr/pagina/856 και www.centrod
eestudiosbnch.com/gr/pagina/857 του ιστότοπου του Κέντρου Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Γρανάδα (http://www.centrodeestudiosbnch.com/gr).
Σύμφωνα με όσα παρέθεσε ο κ. Μορφακίδης, μιλώντας στα ΧΡΟΝΙΚΑ της Δράμας σχετικά με
το πως εξελίχθηκε αυτή η πρωτοβουλία που έφθασε στην έκδοση των δυο τόμων, υπογράμμισε: «Στην πόλη της Δράμας το καλοκαίρι του 2018, έγινε το 8ο Θερινό Πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας, Μετάφρασης και Πολιτισμού, το οποίο διοργανώθηκε από το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών του Πανεπιστημίου
Γρανάδας. Την περίοδο εκείνη γινόταν και η Έκθεση Βιβλίου που διεξάγεται στην πόλη και έτσι παρακολούθησα ένα στρογγυλό τραπέζι προς τιμήν του τοπικού ποιητή, Νίκου Κωνσταντινίδη, όπου συμμετείχαν εκπρόσωποι της λογοτεχνίας και του πνεύματος. Εκεί ήταν η πρώτη μου γνωριμία με έναν συγγραφέα, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσα.
Άκουσα χαρακτηρισμούς που με εντυπωσίασαν, όπως «ο ποιητής της Δράμας» ή «ο πρώτος σημαντικός ποιητής της Δράμας» και, κυρίως, το γεγονός ότι ο ίδιος, με «καβαφικό» τρόπο, επιμελήθηκε τα γραπτά του, τα οποία ακολούθως μοίραζε σε ανθρώπους που πίστευε ότι θα τα εκτιμούσαν».
Συνεχίζοντας ο κ. Μορφακίδης σημείωσε «Η πρώτη μου επαφή με το έργο του μου έδειξε μια απροσδόκητα εξαιρετική ποιητική και σκέφθηκα ότι θα έπρεπε να συμπεριληφθεί σε ένα από τα επόμενα θερινά προγράμματα της Δράμας. Το 10ο πρόγραμμα, το καλοκαίρι του 2022, ήταν ο συγγραφέας του οποίου το έργο επιλέχθηκε να παρουσιαστεί στο θερτινό πρόγραμμα. Εκεί παρουσιάστηκε το έργο του και ο ίδιος με τη συνδρομή λογοτεχνών της
Δράμας, όπως η Πολύνα Μπανά, ο Γιώργος Κασαπίδης, ο Χρήστος Σπυρόπουλος και ο Κυριάκος Συφιλτζόγλου. Επίσης το εργαστήριο μετάφρασης από τα ελληνικά στα ισπανικά
έγινε σε μια ανθολογία ποιημάτων που συνέταξε η φιλόλογος και ανιψιά του Κωνσταντινίδη,
Χριστίνα Παπαντωνοπούλου.
Δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσουμε έναν ποιητή που δικαιολογημένα κάνει τη Δράμα υπερήφανη, διότι μέσα στο έργο του υπάρχει ένα ποιητικό ταλέντο που χαρακτηρίζεται από την απλότητα του λόγου, αλλά και από τη σαφήνεια της έκφρασης, τη μεγάλη ευαισθησία, το οποίο επιπλέον είχε την ικανότητα να μεταφέρει το μήνυμά του. Μέσα από το έργο του γνωρίσαμε καλύτερα την Δράμα, κατά τη διάρκεια των μαθημάτων του προγράμματος. Το αποτέλεσμα αυτού του μεταφραστικού εργαστηρίου δημοσιεύτηκε στη σειρά «Βιβλιοθήκη Σύγχρονων Ελλήνων Συγγραφέων» του Κέντρου Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών Γρανάδας, τόσο σε έντυπη όσο και σε ψηφιακή μορφή και βρίσκεται στον ιστότοπο του Κέντρου, ο οποίος είναι ελεύθερα προσβάσιμος σε κάθε ενδιαφερόμενο.
Βέβαια, έγινε και η ψηφιοποίηση όλων των έργων που επιμελήθηκε ο ίδιος ο Κωνσταντινίδης, τα οποία παραχώρησε ευγενικά η ανιψιά και κληρονόμος του, Χριστίνα Παπαντωνοπούλου, για να ακολουθήσει η έκδοση των Απάντων, που περιλαμβάνουν την ποίησή του, ιστορικά δοκίμια για τη γενέτειρά του και σύντομα κείμενα κυρίως για συγγραφείς που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με την Δράμα. Στην παρούσα έκδοση εντάχθηκαν επίσης οι εικόνες των εξωφύλλων των δημοσιευμάτων του Ν. Κωνσταντινίδη
και διατηρήθηκε η αρχική διάταξη των ποιημάτων».
Τα εισαγωγικά κείμενα της έκδοσης, όπως αναφέρεται στα άπαντα του Δραμινού ποιητή,
υπογράφουν γνωστοί συγγραφείς της Δράμας, οι οποίοι είχαν προσωπική σχέση με τον Νίκο
Κωνσταντινίδη. Η Καλλιόπη Εξάρχου, ο Χρίστος Φαράκλας, ο Δημήτρης Πασχαλίδης,
η Πολύνα Μπανά, η Γεωργία Μπακάλη και ο Δημήτρης Σφακιανάκης, βασισμένοι στη γνωριμία τους με το έργο του και τον ίδιο, συνεισφέρουν και αναδεικνύουν με ευαισθησία τόσο την προσωπικότητα του Κωνσταντινίδη όσο και τον πολιτιστικό του ρόλο στη ζωή της Δράμας. Σημαντική επίσης υπήρξε η συμβολή του Χρίστου Φαράκλα στη διόρθωση των κειμένων του συγγραφέα.
‘Όπως αναφέρεται επίσης στο βιογραφικό του Νίκου Κωνσταντινίδη, στην έκδοση με τα άπαντά του, «Γεννήθηκε στην πόλη της Δράμας το 1928, όπου η οικογένειά του, με καταγωγή από την Ανατολική Θράκη, εγκαταστάθηκε το 1924 με την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, που ακολούθησε τη Συνθήκη της Λωζάνης. Ο πατέρας του, Αναστάσιος, ήταν δάσκαλος, πρωτοψάλτης στον Μητροπολιτικό Ναό της πόλης, συνθέτης
ψαλμών του τελετουργικού της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας και μελοποιός σύγχρονης ελληνικής ποίησης. Το ευνοϊκό οικογενειακό περιβάλλον τον βοήθησε να αναπτύξει την αγάπη για τη μουσική (έπαιζε κιθάρα), την ποίηση και, γενικότερα, τη συγγραφή, καθώς
από τη νεανική του ηλικία άρχισε να δημοσιεύει σε τοπικές εφημερίδες.
Το 1941, με την έναρξη της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα και λίγο πριν από τη βουλγαρική κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η οικογένεια Κωνσταντινίδη εγκατέλειψε τη Δράμα και εγκαταστάθηκε στη συνοικία της Καισαριανής στην Αθήνα. Στη
συνέχεια μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη και το 1945 επέστρεψε στη Δράμα, όπου βρήκε το σπίτι της λεηλατημένο από τους Βούλγαρους. Ο Νίκος, που ήδη από το 1943 είχε ενταχθεί στην ΕΠΟΝ, γύρισε στη Θεσσαλονίκη, για να ασκηθεί στο επάγγελμα του μηχανικού αυτοκινήτων και να ξαναγραφτεί στο κίνημα της ΕΠΟΝ.
Tο 1947 επέστρεψε και πάλι στη Δράμα, όπου συνελήφθη, φυλακίστηκε για την πολιτική
του δράση και δικάστηκε από το Έκτακτο Δικαστήριο, το οποίο τον Ιανουάριο του 1948 τον καταδίκασε σε εικοσάχρονη φυλάκιση. Τον Απρίλιο του ίδιου έτους μετήχθη στις Φυλακές Ανηλίκων της Κηφισιάς, όπου αρρώστησε από πλευρίτιδα και χρειάστηκε να νοσηλευτεί επί δύο μήνες. Τον Φεβρουάριο του 1949 μεταφέρθηκε στις φυλακές Καλαμίου (Κρήτη), γνωστές και ως «Ιτζεδίν», και επτά μήνες αργότερα στις φυλακές Αγυιάς στα Χανιά (Κρήτη), όπου έγραψε την πρώτη του ποιητική συλλογή, την οποία εξέδωσε πενήντα χρόνια αργό-
τερα (2008) με τον τίτλο Λεύκες στον βάλτο. Το 1950 μεταφέρθηκε ξανά στις φυλακές «Ιτζεδίν», όπου παρέμεινε μέχρι το 1952, οπότε και αποφυλακίστηκε από το Αναθεωρητικό Δικαστήριο.
Αυτή την περίοδο της ζωής του την γνωρίζουμε καλύτερα, χάρη στις προσωπικές μαρτυρίες από τα βιώματά του στις φυλακές της Κρήτης: ορισμένα εισαγωγικά κείμενα των πρώτων ποιητικών του συλλογών και, κυρίως, από το δημοσίευμά του Γνωριμία με την ποίηση (2011), το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί ως αυτοβιογραφικό κείμενο με σύντομες
αναφορές σε πρόσωπα που τον μύησαν στον κόσμο της τέχνης του έμμετρου λόγου. Οι πληροφορίες μας συμπληρώνονται από το πόνημα που επιμελήθηκαν οι Χριστίνα Παπαντωνοπούλου και Αναστάσιος Μπόρας αποκρυπτογραφώντας και συναρμολογώντας
σημειώματα που βρέθηκαν στο σπίτι του μετά τον θάνατό του.
Μετά την αποφυλάκισή του, γράφτηκε στο τέταρτο έτος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
από όπου αποφοίτησε το 1955 σε ηλικία 27 ετών. Στη συνέχεια σπούδασε ελληνική
φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο Λαογραφικό Αρχείο του οποίου εργάστηκε ως έκτακτος συνεργάτης από την αποπεράτωση των σπουδών του μέχρι το 1968, οπότε και εκδιώχθηκε από το καθεστώς των συνταγματαρχών για τις πολιτικές του πεποιθήσεις. Mέχρι το 1980 ακολούθησαν διάφορες
περιστασιακές εργασίες, αλλά και πιο μόνιμες, αν και υπό κακές εργασιακές, στα φροντιστήρια Γ. Σταυριανίδη και στην Τεχνική Σχολή «Ευκλείδης».
Το 1980 διορίστηκε καθηγητής στο Τεχνικό Λύκειο Θεσσαλονίκης, όπου έμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1999. Το ίδιο έτος επέστρεψε στη Δράμα και εγκαταστάθηκε στο πατρικό του σπίτι, όπου έζησε μονήρη βίο μέχρι τον θάνατό του στις 4 Απριλίου του 2017. Το συγγραφικό έργο του Κ. είναι κυρίως ποιητικό και συμπληρώνεται από κείμενα κριτικής της λογοτεχνίας και δοκίμια για την ιστορία της Δράμας.
Ποιήματα και άρθρα του δημοσιεύτηκαν στον τοπικό τύπο της Δράμας, το μεγαλύτερο όμως
μέρος του έργου του τυπώθηκε από τον ίδιο σε αυτοτελή ολιγοσέλιδα έντυπα 28 ή 34 σελίδων και σε τιράζ 200 ή 300 αντιτύπων τα οποία παρέδιδε προσωπικά ή έστελνε ταχυδρομικώς σε φίλους και ανθρώπους που θεωρούσε ότι θα το εκτιμούσαν. Από το
1972 μέχρι το 2011 η εκτύπωση γινόταν στη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια στη Δράμα, με τη δημιουργία σύγχρονων πλέον τυπογραφείων στην πόλη».