Με αφορμή την πολιτική εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το απόγευμα της Τετάρτης, στις 20.00 στο Εργατικό Κέντρο Δράμας, η Πρωτοβουλία της Αλλαγής και Συνεργασίας Δράμας (ΠΡΩ.Τ.Α.ΣΥ) με θέμα: «Προοδευτική διέξοδος τώρα», ο καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας του ΑΠΘ, κ. Άρης Στυλιανού, εκ των ομιλητών στην εκδήλωση, παραχώρησε συνέντευξη στα ΧΡΟΝΙΚΑ της Δράμας. Μίλησε για το πολιτικό αδιέξοδο στην χώρα μας, την αξιοπιστία μιας εναλλακτικής διακυβέρνησης, τη λειτουργία των ιδιωτικών ΑΕΙ και όχι μόνο.
Κύριε καθηγητά, έρχεστε στη Δράμα για μια ενδιαφέρουσα πολιτική εκδήλωση – συζήτηση. Διαβάζω τον τίτλο «ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΞΟΔΟΣ ΤΩΡΑ!». Ο τίτλος της εκδήλωσης μιλά για «διέξοδο». Πιστεύετε ότι η χώρα βρίσκεται σήμερα σε πολιτικό ή οικονομικό αδιέξοδο;
Καταρχάς κύριε Ψωμά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της εκδήλωσης, την ΠΡΩ.Τ.Α.ΣΥ. και τον κ. Χατζηγεωργίου, για την ευγενική τους πρόσκληση, που μου δίνει την ευκαιρία να ξαναβρεθώ στην αγαπημένη πόλη της Δράμας. Όντως, διαπιστώνουμε σήμερα ένα αδιέξοδο στην πολιτική κατάσταση της χώρας μας. Αδιέξοδο που οδηγεί στο πάνδημο αίτημα του εκλογικού σώματος για κυβερνητική αλλαγή, το οποίο υιοθετείται από περίπου τρεις στους τέσσερεις πολίτες σύμφωνα με όλες τις μετρήσεις. Πράγματι, έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ και του κ. Μητσοτάκη, παρατηρείται ιδιαίτερη κόπωση αλλά και αποδοκιμασία, που γιγαντώνεται εξαιτίας της πρωτοφανούς ακρίβειας (κυρίως στα τρόφιμα, στα είδη πρώτης ανάγκης και στην ενέργεια), της γενικευμένης διαφθοράς, αλλά και της εξοργιστικής συγκάλυψης και παραγραφής κάθε κυβερνητικής ευθύνης για όλα τα σκάνδαλα (Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές). Ασφαλώς δεν αρκεί η πολιτική αλλαγή, δηλαδή να αλλάξουμε απλώς κυβέρνηση ή πρωθυπουργό, αλλά απαιτείται αλλαγή πολιτικής, δηλαδή από τη σημερινή νεοφιλελεύθερη συντηρητική διακυβέρνηση υπέρ των λίγων να προχωρήσουμε σε μια προοδευτική διέξοδο υπέρ των πολλών, για όλους τους πολίτες, προς όφελος της κοινωνίας και της χώρας.
Ποιες είναι οι ρεαλιστικές προϋποθέσεις ώστε μια νέα προοδευτική πρόταση να πείσει τους πολίτες και να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική λύση διακυβέρνησης;
Οι πολίτες επιθυμούν την αλλαγή πολιτικής, η οποία μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη συγκρότηση μιας αξιόπιστης και ρεαλιστικής πρότασης διακυβέρνησης, που να προσφέρει μια εναλλακτική προοδευτική διέξοδο στα αδιέξοδα της σημερινής καθεστωτικής εξουσίας. Προς τούτο απαιτείται η πιο ευρεία συσπείρωση και συμπαράταξη των προοδευτικών δυνάμεων της κοινωνίας, όλων των πολιτών που επιθυμούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη πολύ σύντομα θα παρουσιάσει ένα συνολικό και συνεκτικό πολιτικό πρόγραμμα στον ελληνικό λαό, ένα πρόγραμμα που θα προτείνει μια «νέα μεταπολίτευση» και μια επανάσταση εντιμότητας, επιχειρώντας τη ριζική αντιμετώπιση των οικονομικών ανισοτήτων, καθώς και την άμεση αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου στη χώρα μας.
Συνθήματα όπως «Κράτος Δικαίου» και «Ανάπτυξη για όλους» χρησιμοποιούνται σχεδόν από όλα τα κόμματα. Πώς διαφοροποιείται η δική σας πρόταση;
Η ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης από τον Αλέξη Τσίπρα έρχεται σαν ώριμο τέκνο της ανάγκης σε μια κρίσιμη στιγμή και μοιάζει να μετατρέπεται σε καταλύτη. Καταλύτης που διαμορφώνει τους όρους μιας ουσιαστικής αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού, αλλά και μιας νέας ισχυρής έκφρασης της προοδευτικής παράταξης, ως εναλλακτικής στη σημερινή εξουσία, με τη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου ρεαλιστικού σχεδίου διακυβέρνησης. Η πολιτική πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. στοχεύει σε μια δίκαιη κοινωνία σε ένα σύγχρονο κράτος, που θα έχει στρατηγικό σχέδιο, θα στηρίζει υποδομές και θα μεριμνά για την ασφάλεια, την ανάπτυξη για όλους, την ισονομία και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Ως υπέρμαχος του δημόσιου πανεπιστημίου, πώς τοποθετείστε απέναντι στην ίδρυση ιδιωτικών σχολών στην Ελλάδα; Θεωρείτε ότι ο ύπαρξή τους μπορεί τελικά να αναβαθμίσει τα δημόσια ΑΕΙ;
Τα τελευταία επτά χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει κάνει τα πάντα για να υποβαθμίσει το δημόσιο Πανεπιστήμιο, με αποκορύφωμα την αντισυνταγματική ίδρυση «μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών», δηλαδή ιδιωτικών, «πανεπιστημίων». Η κυβερνητική πρόταση για συνταγματική αναθεώρηση στοχοποιεί για άλλη μία φορά το εμβληματικό Άρθρο 16, το οποίο κατά τη γνώμη μου δεν χρειάζεται να αναθεωρηθεί, αφού η χώρα μας δεν έχει ανάγκη κερδοσκοπικά ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά ενίσχυση των δημόσιων.
Η σημασία του δημόσιου Πανεπιστημίου είναι μεγάλη, διότι το πανεπιστημιακό περιβάλλον δεν προάγει απλώς και μόνο τη μόρφωση. Με βάση τις ακαδημαϊκές παραδόσεις, εκτός από χώρος έρευνας και παραγωγής νέας γνώσης, είναι και ένας πολυδιάστατος κοινωνικός χώρος, όπου οι νέες και οι νέοι κοινωνικοποιούνται και γίνονται ακαδημαϊκοί πολίτες. Αυτές οι παράμετροι αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο ενός δημοκρατικού ελεύθερου Πανεπιστημίου, το οποίο παραδοσιακά στην Ελλάδα διασφαλίζει την κοινωνική κινητικότητα.
Σήμερα, οι πολύ μεγάλες ελλείψεις σε υποδομές και η υποστελέχωση σε διδακτικό, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό υπονομεύουν ευθέως την εύρυθμη λειτουργία των πανεπιστημίων. Την ώρα που η ακαδημαϊκή κοινότητα ζητά χρηματοδότηση, προσωπικό και φοιτητική μέριμνα, η κυβέρνηση ευνοεί τους ιδιώτες και τα κολλέγια. Το δημόσιο Πανεπιστήμιο, όταν έχει τη στήριξη της Πολιτείας, όταν διαθέτει πόρους, ποιοτικό έλεγχο και δημοκρατία, μπορεί να είναι άριστο.
Τι είναι αυτό που σας ώθησε να στηρίξετε αυτή τη στιγμή τον Αλέξη Τσίπρα και το νέο του κόμμα, την ΕΛ.Α.Σ.; Ποιο είναι το νέο πολιτικό στοιχείο που κομίζει αυτή η προσπάθεια και πώς μπορεί να οδηγήσει σε εκλογική νίκη;
Πιστεύω ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι ένας χαρισματικός πολιτικός, μια ηγετική προσωπικότητα με ειδικό βάρος στην πολιτική ζωή της χώρας μας, αλλά και στη διεθνή σκηνή. Οι πρωτοβουλίες του έχουν ξεχωριστή σημασία για τη συσπείρωση, την ενότητα και τη συμπαράταξη των προοδευτικών δυνάμεων, με στόχο την αλλαγή πολιτικής προς όφελος της κοινωνίας και των πολιτών. Η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. είναι μια ελπιδοφόρα εξέλιξη για την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου και τη συμπαράταξη όλης της κοινωνίας σε μια νικηφόρα πορεία, για την ανάταξη της οικονομίας και την προκοπή της πατρίδας μας.
Στρατεύτηκα στο νέο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, αρχικά συμμετέχοντας στο επιστημονικό συμβούλιο του Ινστιτούτου, επιχειρώντας να συμβάλω στους τομείς που γνωρίζω καλύτερα, δηλαδή στην παιδεία, στον πολιτισμό και στους δημοκρατικούς θεσμούς. Δηλώνω παρών και
τίθεμαι στη διάθεση της νέας συλλογικής προσπάθειας, ελπίζοντας να καταφέρω να βοηθήσω σε οποιονδήποτε ρόλο και από οποιαδήποτε θέση μού ζητηθεί.
Μπορεί σήμερα ο πολιτικός λόγος της Αριστεράς να αγγίξει τους νέους και να αντιμετωπίσει την αποχή; Με ποιους τρόπους πιστεύετε ότι μπορεί να επιτευχθεί μια πραγματική πολιτική αλλαγή;
Ζούμε σε μια εποχή έντονα ατομικιστική. Βιώνουμε την επικράτηση του νεοφιλελεύθερου φαντασιακού, που αφήνει χώρο μόνο στην ατομική προσπάθεια για επιβίωση, κοινωνική άνοδο, πλουτισμό, επιτυχία. Ωστόσο, η συλλογικότητα δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά έχει μετατοπιστεί σε πιο δυσδιάκριτα και όχι προδήλως πολιτικά πεδία ευαισθησιών, όπως είναι η μέριμνα για το περιβάλλον και για την κλιματική αλλαγή, το πολιτιστικό γίγνεσθαι, η διεκδίκηση δικαιωμάτων.
Το αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη υφίσταται και γιγαντώνεται όταν οι συνθήκες το απαιτούν. Για παράδειγμα, ας θυμηθούμε τις πρόσφατες (Φεβρουάριος 2025) μεγαλειώδεις αυθόρμητες συγκεντρώσεις εκατομμυρίων πολιτών για τα Τέμπη, σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού, προς αναζήτηση δικαιοσύνης και «οξυγόνου». Η συλλογική επιθυμία, η επιθυμία του πλήθους των ανθρώπων, εξακολουθεί να σχηματοποιείται και να εκφράζεται ευθαρσώς, ίσως πιο σπάνια και επιλεκτικά απ’ ό,τι στο παρελθόν, όμως πάντοτε με συγκινητική ευαισθησία, με τρυφερό δυναμισμό και με αξιοθαύμαστη παρρησία.
Η μεγάλη αποχή των νέων ανθρώπων από τις εκλογές είναι αποτέλεσμα απογοήτευσης και ενός αισθήματος ματαιότητας, της αίσθησης ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει τη σκληρή καθημερινότητα της ζωής τους. Όμως η εμπειρία μου από την επαφή με τη νέα γενιά με πείθει πως υπάρχει ειλικρινής ευαισθησία και γνήσιο ενδιαφέρον για την πολιτική και κοινωνική δράση. Απλώς, οι προϋποθέσεις της πολιτικής δραστηριοποίησης έχουν μετασχηματιστεί σε σχέση με τους παραδοσιακούς τρόπους του παρελθόντος. Η Αριστερά οφείλει να αφουγκραστεί τις ανάγκες των νέων, ώστε να διαμορφώσει ρεαλιστικές και ριζοσπαστικές θέσεις, διατυπώνοντας ένα συλλογικό όραμα που θα δώσει το έναυσμα για την πολιτική ενασχόληση και τη συμμετοχή στα κοινά.
* Ο κ. Άρης Στυλιανού, γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Φιλοσοφία στο ΑΠΘ. Έκανε μεταπτυχιακό και διατριβή στη Σορβόννη. Τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία ως «Ιππότης του Τάγματος του Ακαδημαϊκού Φοίνικα» για την προσφορά του στις επιστήμες και τα γράμματα. Από το 1995 διδάσκει στο ΑΠΘ. Αρχικά στο Τμήμα Δημοσιογραφίας – ΜΜΕ, κατόπιν στο Τμήμα Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικών Επιστημών. Σήμερα είναι καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών. Υπήρξε Πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και μέλος της Συγκλήτου του ΑΠΘ. Αγωνίστηκε για το δημόσιο χαρακτήρα του Πανεπιστημίου.Την περίοδο 2015 – 2019 ήταν Πρόεδρος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Παρέλαβε χρέος 9.000.000 ευρώ και ταμείο 3.500 ευρώ. Παρέδωσε μηδέν χρέος και 2.000.000 ευρώ στα ταμεία. Επί της θητείας του καθιερώθηκαν φθηνά εισιτήρια (5 ευρώ κάθε Τετάρτη και Πέμπτη), για να μπορούν όλοι να παρακολουθούν καλές θεατρικές παραστάσεις.Από το 1980 στη νεολαία του Ρήγα Φεραίου. Συμμετείχε στο μαθητικό και φοιτητικό κίνημα. Εντάχθηκε στον ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ και κατόπιν στο ΣΥΡΙΖΑ. Υπήρξε μέλος της ΚΕ της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Συμμετείχε στην ομάδα εργασίας του ΙΝΑΤ, που διαμόρφωσε το ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ για την Κυβερνώσα Αριστερά και συνυπέγραψε την ιδρυτική διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).