Ανθεκτικός στα εντομοκτόνα ο αλευρώδης του καπνού

0
15865

– Κ. Σίμογλου στα «Χ»: «Πρόκειται για έναν βιότυπο ο οποίος είναι πολύ ανθεκτικός σε πολλά φυτοφάρμακα»
– Εντοπίστηκε από πέρσι σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες της Δράμας

Δύσκολο είναι να αντιμετωπιστεί ο βιότυπος του «αλευρώδη τού καπνού» (Bemisia tabaci) που εντοπίστηκε σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες, κυρίως αγγουριές και ντοματιές, στην Π.Ε. Δράμας, όπως εξηγεί στα «ΧΡΟΝΙΚΑ της Δράμας» ο γεωπόνος της ΔΑΟΚ Δράμας κ. Κωνσταντίνος Σίμογλου. Πρόκειται για έναν βιότυπο ο οποίος είναι πολύ ανθεκτικός σε πολλά φυτοφάρμακα.
Ο βιότυπος αυτός είχε εντοπιστεί πέρσι από καλλιεργητή σε θερμοκήπια του Νομού Δράμας σε υψηλό πληθυσμό και, όπως προέκυψε, ήταν δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Φέτος το πρόβλημα υπάρχει σε περισσότερα θερμοκήπια. «Είχαν γίνει κάποιες εξετάσεις, αλλά πλέον προέκυψε μετά από έρευνα με μοριακές μεθόδους ο συγκεκριμένος βιότυπος» πρόσθεσε ο κ. Σίμογλου.
Ύστερα από μοριακό έλεγχο που διεξήχθη από την ερευνητική ομάδα τού Αν. Καθηγητή Εμμανουήλ Ροδιτάκη, διαπιστώθηκε ότι το δείγμα τού B. tabaci που εξετάστηκε ανήκε στον βιότυπο Q1 (που είναι μέλος της ομάδας βιοτύπων MED). Πρόκειται για βιότυπο που έχει συσχετιστεί ιδιαίτερα με τις θερμοκηπιακές καλλιέργειες.
Είναι γνωστό από ελληνικές και διεθνείς πηγές ότι ο αλευρώδης τού καπνού αποτελείται από πολλούς βιοτύπους (ή είδη) που έχουν αναπτύξει υψηλή ανθεκτικότητα σε πολλές ομάδες εντομοκτόνων. Μεταξύ αυτών έχει συχνά διαπιστωθεί η ύπαρξη μεταβολικής διασταυρωτής ανθεκτικότητας που επιτείνει περαιτέρω το πρόβλημα αντιμετώπισης του εντόμου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ευαισθησίας, ο συγκεκριμένος πληθυσμός αλευρώδη τού καπνού που εντοπίστηκε ήταν ανθεκτικός σε ορισμένα φυτοπροστατευτικά που εξετάστηκαν (spiromesifen, thiacloprid) και σχετικά ευαίσθητος σε άλλα (flupyradifurone, sulfoxaflor).

Τα μέτρα αντιμετώπισης που αναφέρει η ΔΑΟΚ Δράμας
Η διάρκεια της νυμφικής ανάπτυξης (ανήλικα στάδια) είναι περί τις 18-20 ημέρες. Είναι σημαντικό να γίνουν άμεσα οι κρίσιμες παρεμβάσεις μέσα σε αυτό το αρχικό διάστημα σε περίπτωση διαπίστωσης παρουσίας τού αλευρώδη τού καπνού στην καλλιέργεια. Ο λόγος είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις μελέτες ανθεκτικότητας του εντόμου, φαίνεται ότι τα νυμφικά στάδια είναι περισσότερο ευαίσθητα σε εντομοκτόνα σε σύγκριση με τα ανήλικα. Στόχος είναι η αποτροπή, κατά το δυνατόν, εμφάνισης των επόμενων γενεών.
Εφόσον εντοπιστεί το σημείο από όπου ξεκινάει η προσβολή των αλευρωδών, μπορεί να γίνει τοπική χρήση τού flupyradifurone στα αρχικά στάδια της καλλιέργειας, σε συνδυασμό με σκεύασμα παραφινελαίου. Η δράση του εναντίον των ανήλικων σταδίων είναι πολύ καλή και συνεπώς συμβάλλει στον περιορισμό της ταχείας εξέλιξης του πληθυσμού. Από τον πρώτο σταυρό και μετά μπορεί να χρησιμοποιηθεί το sulfoxaflor με στόχευση κυρίως στα ενήλικα.
Τόσο το flupyradifurone όσο και το sulfoxaflor μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την καλλιεργητική περίοδο και εναντίον των ενηλίκων, ωστόσο απαιτείται να γίνεται εναλλαγή με βάση άλλο τρόπο δράσης. Σημειώνουμε ότι τα flupyradifurone και sulfoxaflor ανήκουν σε διαφορετική υπο-ομάδα των αναστολέων των νικοτινικών υποδοχέων. Παρόλα αυτά, είναι συνετό να μην γίνεται εναλλαγή μεταξύ τους, αλλά να παρεμβάλλεται άλλο φ.π. με διαφορετικό τρόπο δράσης.
Παρομοίως, τα νεονικοτινοειδή (imidacloprid, acetamiprid) κατατάσσονται σε ξεχωριστή υποομάδα με ίδιο τρόπο δράσης με τα προηγούμενα, δηλαδή αναστολή των υποδοχέων της ακετυλοχολίνης. H υψηλή ανθεκτικότητα τού B. tabaci στα νεονικοτινοειδή, τόσο στην Ελλάδα όσο και αλλού, είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό τού βιοτύπου Q. Συνιστάται η χρήση τους να γίνεται σε χαμηλούς πληθυσμούς και σε χρονική απόσταση από τα δύο προαναφερόμενα. Και στην περίπτωσή τους, όμως, η κύρια στόχευση θα πρέπει να είναι τα ανήλικα στάδια, όσο το δυνατόν νωρίς στην καλλιεργητική περίοδο. Εναντίον τού B. tabaci έγκριση έχουν τα imidacloprid (με ριζοπότισμα) και το acetamiprid (με ψεκασμό).
Το pyridaben είναι εγκεκριμένο εναντίον τού αλευρώδη τού καπνού στην αγγουριά θερμοκηπίου. Ανήκει στους αναστολείς της μιτοχονδριακής αλυσίδας μεταφοράς ηλεκτρονιών (αναπνοή) και, συνεπώς, επιδεικνύει διαφορετικό τρόπο δράσης από τα προηγούμενα. Η εγκεκριμένη χρήση του είναι για μία εφαρμογή.
Το cyantraniliprole (διαμίδια) με νέο τρόπο δράσης στους υποδοχείς ρυανοδίνης τού μυικού συστήματος και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αγγουριά θερμοκηπίου μόνο με ριζοπότισμα κάθε 3ο έτος.
Η χρήση σκευασμάτων παραφινελαίου (εγκεκριμένων στην καλλιέργεια της αγγουριάς) εκτός από την άμεση θανάτωση που επιφέρει με μηχανικό τρόπο σε όλα τα στάδια του αλευρώδη, επιπλέον απωθεί τα ενήλικα άτομα. Απαιτείται καλή εφαρμογή.
Η εφαρμογή εγκεκριμένων σκευασμάτων που περιέχουν άλατα λιπαρών οξέων καλίου (σάπωνες), καθώς και maltodextrin (πολυσακχαρίτης) δρουν επίσης μηχανικά και θα πρέπει να παρεμβάλλονται στο πρόγραμμα ψεκασμών επειδή μειώνουν την πίεση ανάπτυξης ανθεκτικότητας.
Χρήσιμος είναι και ο συνδυασμός τους με άλλα φ.π. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις εξαπόλυσης αρπακτικών εντόμων, είναι επιθυμητή και σημαντική η τοπική χρήση τους κατά τον εντοπισμό της αρχικής προσβολής.
Οι νεότερες εγκεκριμένες δραστικές ουσίες orange oil και terpenoid blend εναντίον τού B. tabaci δρουν προκαλώντας μηχανική βλάβη στον εξωσκελετό και μπορούν να συμβάλλουν στη διαχείριση ανθεκτικότητας.
Η χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων εντομοπαθογόνων μυκήτων (Beauveria bassiana, Isaria fumosorosea και Metarhizium anisopliae) είναι σημαντική κατά τη διάρκεια των εαρινών μηνών κατά τους οποίους επικρατούν στο θερμοκήπιο ευνοϊκές συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας. Η αποτελεσματικότητά τους είναι καλή με μέσες μέγιστες-ημερήσιες θερμοκρασίες <32°C. Η εφαρμογή τους είναι προτιμότερο να στοχεύει σε χαμηλούς πληθυσμούς νεαρών νυμφών (μικρότερων τού 4ου σταδίου), ώστε να προλαμβάνεται η ανάπτυξη υψηλού πληθυσμού. Συνιστάται ο συνδυασμός τους με άλλα βοηθητικά σκευάσματα (όπως εγκεκριμένα παραφινέλαια ή φίλτρα UV). Να γίνεται η εφαρμογή τους σε απόσταση 2-3 ημερών από εφαρμογή μυκητοκτόνων. Απαιτείται χρόνος ορισμένων ημερών για τη θανάτωση των νυμφών. Οι νεαρές νύμφες αλευρωδών είναι περισσότερο ευαίσθητες στους μύκητες.
Είναι απαραίτητο η εφαρμογή τους να κατευθύνεται και στην κάτω επιφάνεια των φύλλων. Για την καλύτερη εφαρμογή τους να τροποποιείται αναλόγως ο ψεκασμός με αυξημένη πίεση, ή μείωση της ταχύτητας και αύξηση του όγκου ψεκασμού.
Η εφαρμογή τού azadirachtin με δράση κατά της έκδυσης των νυμφικών σταδίων είναι χρήσιμη κατά το κρίσιμο πρώτο διάστημα από τη διαπίστωση παρουσίας του αλευρώδη τού καπνού και σημαντικό στη συνέχεια στο πρόγραμμα εναλλαγών φ.π.
Σε ό,τι αφορά τις κετοενόλες (spiromesifen, spirotetramat) με δράση στη βιοσύνθεση λιπιδίων και στόχευση εναντίον των ανήλικων σταδίων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ελέγχου ευαισθησίας τού πληθυσμού B. tabaci, το spiromesifen έδειξε χαμηλή αποτελεσματικότητα εναντίον των νυμφών 2ου σταδίου. Το αποτέλεσμα αυτό περιορίζει τη δυνατότητα ευρείας αξιοποίησής τους. Ωστόσο, δεν συνιστάται η απομάκρυνσή τους από το πρόγραμμα εναλλαγών δ.ο., καθώς το φαινόμενο δεν έχει μελετηθεί εκτενώς. Κατά περίπτωση μπορεί να παραμένουν αποτελεσματικά σκευάσματα, καθώς σε σχετική μελέτη φάνηκε διασταυρωτή ανθεκτικότητα μεταξύ τους, όμως με μικρότερο επίπεδο ανθεκτικότητας στο spirotetramat. Θα απαιτηθεί έλεγχος αποτελεσματικότητας σε 4-5 ημέρες μετά την εφαρμογή.
Το pyriproxyfen με δράση μίμησης της ορμόνης νεότητας διαταράσσει την ομαλή εξέλιξη των νεανικών σταδίων προς το ενήλικο στάδιο. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για την ευαισθησία τού B. tabaci στον πληθυσμό Δράμας, βασιζόμενοι ωστόσο σε υφιστάμενες μελέτες που έχουν συσχετίσει υψηλή ανθεκτικότητα στο pyriproxyfen με τον βιότυπο Q, κρίνεται σημαντικό να γίνεται έλεγχος αποτελεσματικότητας λίγες ημέρες μετά την εφαρμογή.
Συνοπτικά, οι βασικές αρχές διαχείρισης του B. tabaci στη θερμοκηπιακή αγγουριά που πρέπει να εφαρμόζουν οι καλλιεργητές είναι:
1) Εναλλαγή δραστικών ουσιών με διαφορετικό τρόπο δράσης.
2) Χρήση εντομοκτόνων με γνωστή τοπική απόκριση στην ευαισθησία τού εχθρού.
3) Αξιοποίηση μη χημικών μεθόδων αντιμετώπισης: αρπακτικά-παρασιτοειδή έντομα, μικροβιακά σκευάσματα, σκευάσματα με μηχανική δράση, μαζική παγίδευση.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here