Λαμπριάτικες προετοιμασίες του ελληνισμού για το Πάσχα

0
794

Της Νόρας Κωνσταντινίδου


 

Ο ελληνικός λαός αποκαλεί το Πάσχα, Πασχαλιά. Όχι λίγες φορές αντικαθιστά το Πάσχα με το Λαμπρή. Με τη λέξη λαμπρή, οι νοικοκυρές μαγνητίζονται. Ωθούνται στο συναγωνισμό – ανταγωνισμό. Προσεταιρίζονται η μια την άλλη κυρίως σε θέματα καθαριότητας. Παράλληλα τιμούν τις υπαγορεύσεις της παράδοσης στις μέρες εκείνες που μεσολαβούν ώσπου να έρθει το Πάσχα.
Προσπαθούν, χωρίς να λογαριάζουν τον κόπο τους, τον ιδρώτα τους και χρήμα, τα πάντα γύρω τους να γίνουν αστραφτερά, λαμπρά, λαμπερά, λαμπιρίζοντα. Λαμπριάτικα θα λέγαμε. Το «λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής» ανάγει στην εξομολόγηση. Για το λόγο αυτό, μόλις αρχίζει η Μεγάλη Σαρακοστή οι προετοιμασίες αποβλέπουν μεταξύ των άλλων και στην καθαρότητα της ψυχής. Οι αγαθοεργίες παίρνουν το όνομά τους και οι ελεημοσύνες στους ενδεείς αποφεύγουν την επίδειξη. Οι επισκέψεις στους ασθενείς και τους ανήμπορους γίνονται διακριτικά. Το «αγάπα τον πλησίον ως εαυτόν» γίνεται χαμόγελα και καλημέρες σε φίλους κι εχθρούς. Οι φροντίδες στους υπερήλικες της οικογένειας ξεπερνούν το τυπικό χρέος. Οι πνευματικές προετοιμασίες ταυτίζονται με τις αναγνώσεις των εκκλησιαστικών βιβλίων, με τις προσευχές, τον εκκλησιασμό και οι νηστίσιμες ημέρες αποκτούν προσωπική υπόθεση. Οι στοχευόμενες αυτές της πίστης μας εκφράσεις στηρίζονται σε αρχές που είναι κληρονομίες γενεών. Επιφέρουν τη σιωπηρή ευαρέσκεια, αποβάλλουν την ενοχή από αμαρτωλές αδιαφορίες και οδηγούν τα βήματα του χρόνου στη Μεγάλη Εβδομάδα με τα Πάθη του Χριστού, την επί του Σταυρού οδύνη, την Ταφή, την εκ νεκρών Ανάσταση του Εσταυρωμένου Χριστού, στη Λαμπρή. Ο αναπεμπόμενος ψαλμός «λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής», αρμόζει να έχει τα συνταιριάσματά του. Για το λόγο αυτό πέρα από την προετοιμασία ψυχής και σώματος, ο περιβάλλον χώρος έχει κι αυτός το μερίδιό του στην καθαριότητα. Πρόκειται για τις επιταγές της παράδοσης που είναι απαράβατες και δεν αφήνουν περιθώρια στις αναστολές ή στην ολιγωρία. Οι περισσότερες από τις νοικοκυρές γνωρίζουν, πως ανάμεσα στο λαμπερό του εσωτερικού της ψυχής και στο παστρικό του περίγυρου υπάρχει σύνδεση.
Από περίσσια προθυμία παίρνουν τη βούρτσα στα χέρια και χωρίς ίχνος βαριεστιμάρας «παίζουν» καλοδιάθετα με το λουλακιασμένο ασβέστη. Τον υποχρεώνουν ν’ αναρριχηθεί πάνω στους τοίχους, στο μέσα και έξω των σπιτιών. Τον βάζουν να «σκαρφαλώσει» στους κορμούς των δέντρων, στα πεζούλια της αυλής, να «ξαπλώσει» πάνω στα λιθάρια που περιτριγυρίζουν τα παρτέρια του κήπου. Τον εξαναγκάζουν να «απλωθεί» στα κράσπεδα των δρόμων και το περίσσευμα πάνω στο τέλος το υποχρεώνουν να γλύψει τους λαδοτενεκέδες με τους πανσέδες, τις βιολέτες, τις αζαλέες, τους βασιλικούς και τις μαντζουράνες στο περιεχόμενό τους. Πάνω στην ώρα της χαράς και στην ανακούφιση από την απαλλαγή του κοψομεσιάσματος, εμφανίζεται ο ήλιος πριν βασιλέψει. Σαν από κάποια άνωθεν εντολή, βγαίνει πίσω από τα σύννεφα για να κάνει την επιθεώρησή του. Με όλο το περίλαμπρο φως του πασχίζει με τις φωτεινές ακτίνες του σε χρήση, να βγάλει στο φανερό τα στραβοβουρτσίσματα. Αν δε διακρίνει καμιά στραβή βουρτσιά, τότε μεγαλόκαρδα λέγει «μπράβο» στη νοικοκυρά με τον τρόπο του: Στέλνει μια δέσμη από ακτίνες, (τις δανεικές από τα αφανή της ημέρας), να φανούν τη νύχτα στην αυλή της, καθώς λέει ο μύθος. Στη συνέχεια «ο βασιλιάς της ημέρας» διαλέγει το πιο λαμπερά λαμπρό, ως απαστράπτον άσπρο να φωτίσει το παρά δίπλα, το απέναντι, τον περίγυρο. Ευχαριστημένος έτσι αποφασίζει να πιάσει κουβέντα με τα άσπρα σύννεφα που σαλαγούν στα χαμηλά, και στα μαύρα που ίπτανται στο βάθος του ορίζοντα. Επιδιώκει, με την από κοινού εμφάνιση των δυο μαζί να αναπαραστήσουν το τάμα, που εμπεριέχεται μεγαλοβδομαδιάτικα στο στήσιμο του σκηνικού της χαράς και της λύπης, της χαρμολύπης που την υποθάλπει.

Αναστάσεως ημέρα
λαμπρυνθώμεν λαοί
Πάσχα Κυρίου Πάσχα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ