του Σωτήρη Δημηρόπουλου
Δραμινός Συγγραφέας
Δράμα, 14 Φεβρουαρίου 1950, εβδομήντα έξη χρόνια πριν…
Ήταν ημέρα Τρίτη, κάπου εκεί στην οδό Εθνικής Αμύνης, απέναντι από την αρχή του δημοτικού κήπου, ένα έγγραφο ρουτίνας έφευγε, με απειλή προσωποκράτησης για έναν κτηνοτρόφο, ορεινού οικισμού της Δράμας. Το χρέος αφορούσε ένα υπόλοιπο δανείου μεσοπρόθεσμου, του 1946 για αγορά ζώου του εξωτερικού, ποσό που είχε φτάσει… τας 118.000 δραχμάς.
Τα δάνεια αυτά, διάρκειας 3-5 χρόνων, ήταν πολύ συνηθισμένα την εποχή εκείνη και κάθε δάνειο αφορούσε την αγορά κτηνοτροφικού ζώου, το οποίο προέρχονταν από το εξωτερικό (…τίποτα δωρεάν). Η αξία, η σημερινή αξία του ποσού των 118 χιλιάδων δραχμών, αν την συνδέσουμε με την λίρα Αγγλίας, δεν είναι περισσότερο από 400-450 ευρώ. Η επιστολή απευθύνεται σε έναν κτηνοτρόφο, ηλικίας τότε 50 χρονών, πρόσφυγα Πόντιο και πολύτεκνο. Έχει τέσσερα παιδιά ανύπαντρα, κόρη 25 χρονών και τρεις γιούς από 10 ως 17 χρονών. Ο ίδιος, είναι εντελώς σακάτης, σαν τραυματίας πολέμου, από μάχη με τους Βουλγάρους στην κατοχή, έχοντας μάλιστα νοσηλευτεί γι αυτό πολύμηνα στο 421 Στρατιωτικό νοσοκομείο της Αθήνας. Στην μάχη εκείνη (6-9/5/1944, Παππάδες), έχασε τον αδελφό του, τον εξ αδελφής ορφανό ανιψιό του και δύο πρώτα ξαδέλφια, καθώς και τέσσερις ακόμη συγγενείς του. Λίγο μετά, τον Δεκέμβριο του 1944, σκοτώνεται και ο πρωτότοκος γιος του, στις πρώτες εμφυλιακές συγκρούσεις.
Το χωριό του, όπως και τα γύρω χωριά της επαρχίας Σιδηρονέρου Δράμας, έχει καεί και οι άνθρωποι προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους. Κτηνοτρόφοι και καπνοπαραγωγοί, με μηδέν ζωικό κεφάλαιο και ούτε μία …τσάπα. Πήρε ο άνθρωπος ένα δάνειο για να αγοράσει μια αγελάδα… που είχε 30 πριν τον πόλεμο… Και τέσσερα χρόνια μετά… ένα παγωμένο πρωινό φλεβαριάτικο, με υπογραφές …αυτοκρατορικού μεγέθους, ο κ. Διευθυντής και ο κ. υπεύθυνος των δανείων, τον απειλούν ότι θα τον στείλουν και φυλακή, αν …άμα την λήψη της παρούσης …δεν σπεύσει να εξοφλήσει το χρέος. Η επιστολή κοινοποιείται προς γνώση και στον Προέδρο της Κοινότητας (που φυσικά είναι ανύπαρκτος διότι δεν υπάρχει κοινότητα Οροπεδίου, αλλά οικισμός Οροπεδίου, ανήκων στην κοινότητα Σιδηρονέρου Δράμας, αλλά όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα για το μεγαλείο πυγμής του Ελληνικού Δημοσίου). Το δάνειο, δεν γνωρίζω αν ξοφλήθηκε ποτέ, εύχομαι και πιστεύω να εύχεστε να μην έγινε ποτέ εξόφληση. Λίγους μήνες μετά, το 1951, μετά από… «Μπαφραλίδικο σαματά» σε γραφείο αρμόδιο, ο οφειλέτης κρίθηκε όντως ανάπηρος πολέμου επίσημα, του απονεμήθηκε πολεμική σύνταξη και μια άδεια περιπτέρου, με την οποία έζησε περήφανα τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του, στα βουνά της Δράμας. Αν κάποιος ψάξει τα αρχεία των δημοσίων υπηρεσιών του νομού Δράμας για τα έτη 1946- 1950, θα βρει θησαυρούς, που δικαιολογούν απόλυτα τις σημερινές αδυναμίες του τόπου μας. Και κάτι άλλο. Ακόμη και σήμερα, το Ελληνικό κτηματολόγιο αγνοεί την ύπαρξη πολλών οικισμών, τους θεωρεί κατηργημένους μετά το 1945, ενώ οι κάτοικοι, τα σχολεία τους, η εφορεία Καπνού, η Αγροφυλακή, η Χωροφυλακή, τους θεωρούσε εμπράκτως υπαρκτούς (με αλληλογραφίες, ποινές, δάνεια, δηλώσεις κλπ.
ΥΓ: Το έγγραφο είναι φυσικά γνησιότατο και προέρχεται από το τεράστιο και πολύ παράξενο για έναν κτηνοτρόφο αρχείο, που γεννήθηκε στα 1900 και όταν ήλθε στην Ελλάδα από την Σαμψούντα το 1924, το μόνο που ήξερε στα Ελληνικά ήταν το Πάτερ Ημών. Ο Ιωάννης Λαφτσίδης του Ηλία, είναι παππούς μου, εκ μητρός. Όσο για τίς τράπεζες …τις ξέρω, όπως και με χαρά νοιώθω την φρέσκια κοπριά της αγελάδας. Τις υπηρέτησα για 41 χρόνια, 3 τράπεζες, κάτι με έμεινε…
* (σημερινή αγοραστική αξία)
