Εφικτές οι θεραπείες χωρίς φάρμακα;

Mε μεθόδους που επιδρούν στο ανθρώπινο νευρικό σύστημα

0
2418

– Ο Δραμινός καθηγητής-ερευνητής Σταύρος Ζάνος δίνει απαντήσεις στα «Χ» για την έρευνα που προχωρά στο Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Feinstein στη Νέα Υόρκη
– «Υπάρχουν καθηγητές που κάνουν έρευνα και στις αυτοάνοσες παθήσεις, στη φλεγμονή, ακόμα και στον καρκίνο»

 

Ο Σταύρος Ζάνος, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Δράμα, είναι ιατρός-ερευνητής ο οποίος πλέον ζει στη Νέα Υόρκη, όπως και πολλοί ακόμα νέοι Έλληνες επιστήμονες. Εργάζεται στους τομείς της βασικής και μεταφραστικής βιοϊατρικής έρευνας. Αποφοιτώντας από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εκπαιδεύτηκε κλινικά στην Παθολογία και την Καρδιολογία. Απέκτησε διδακτορικό στη Νευροεπιστήμη και Φυσιολογία από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στο Σιατλ των Η.Π.Α., όπου υπηρέτησε επίσης ως μεταδιδακτορικός ερευνητής και λέκτορας. Επί του παρόντος, είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Feinstein και στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Hofstra/Northwell, στο Long Island της Νέας Υόρκης.
Είναι επικεφαλής του εργαστηρίου Μεταφραστικής Νευροφυσιολογίας. Το εργαστήριό του εστιάζει στη χρήση της νευροδιέγερσης για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και τη θεραπεία νευρολογικών, καρδιαγγειακών, ανοσολογικών και μεταβολικών παθήσεων. Ο Σταύρος Ζάνος είναι επίσης επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον (Σιατλ) και στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Νέας Υόρκης. Η έρευνά του παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ανιχνεύει τη δυνατότητα ίασης ασθενειών χωρίς τη χρήση φαρμάκων. Η ολοκλήρωση της έρευνας θα δώσει απαντήσεις για το κατά πόσο τελικά είναι εφικτό κάτι τέτοιο.

 

Κύριε Ζάνο, ακούσαμε πολλά για την έρευνά σας. Θα θέλατε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς κάνετε;
Στην ουσία προσπαθούμε να θεραπεύσουμε παθήσεις του καρδιαγγειακού, όπως η πνευμονική υπέρταση αλλά και άλλες παθήσεις, όχι με φάρμακα, όπως γίνεται συνήθως, αλλά με μεθόδους που επιδρούν στο νευρικό σύστημα. Ο λόγος που το κάνουμε αυτό είναι γιατί το νευρικό σύστημα μιλάει στην καρδιά και ρυθμίζει την καρδιακή λειτουργία, τη λειτουργία των αγγείων. Όλα αυτά είναι παθολογικά στοιχεία στις καρδιαγγειακές παθήσεις. Εμμέσως θεραπεύουμε την καρδιά και τα αγγεία μέσω του νευρικού συστήματος.

Πρόκειται για έρευνα που έχει προηγούμενο ή είναι κάτι που ξεκινήσατε εσείς;
Υπάρχει προηγούμενο. Αλλά αυτές οι μέθοδοι χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν για τη θεραπεία παθήσεων του εγκεφάλου, όπως η επιληψία, η κατάθλιψη. Εμείς τα τελευταία 4-5 χρόνια το επεκτείναμε σε παθήσεις όχι νευρολογικές, αλλά σε παθήσεις του καρδιαγγειακού, σε παθήσεις του μεταβολισμού (όπως ο ζαχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση). Θα έλεγα ότι η ιδέα είναι παλιά, αλλά η χρήση της σε αυτές τις παθήσεις είναι καινούργια.

Σε ποιο πλαίσιο γίνεται αυτή η έρευνα;
Είμαι στο ερευνητικό κέντρο του Feinstein στη Νέα Υόρκη, το οποίο είναι μέρος ενός μεγάλου συστήματος υγείας, το οποίο έχει 27 νοσοκομεία. Είμαστε 60 καθηγητές σε αυτό το ινστιτούτο, που είμαστε επίσης καθηγητές και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Hofstra/Northwell στη Νέα Υόρκη. Μεγάλο μέρος αυτής της έρευνας ξεκίνησε σε αυτό το ερευνητικό ινστιτούτο πριν από περίπου 20 χρόνια και συνεχίζεται, με πολλούς καθηγητές να ασχολούνται με αυτό. Εγώ έχω εξειδικευτεί κατά κάποιο τρόπο στα καρδιαγγειακά και λόγω της ειδικότητάς μου, αλλά υπάρχουν και καθηγητές που κάνουν έρευνα στις αυτοάνοσες παθήσεις, στη φλεγμονή, ακόμα και στον καρκίνο.

Μιλούμε για τη θεραπεία ασθενειών μέσω της διέγερσης του πνευμονογαστρικού νεύρου;
Όταν λέμε ότι επιδρούμε στο νευρικό σύστημα, αυτό γίνεται κυρίως μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου. To νεύρο αυτό φέρνει, στην ουσία, τον εγκέφαλο σε επικοινωνία με όλα τα όργανα του σώματος, την καρδιά, τα αγγεία, το ήπαρ, το στομάχι, τους νεφρούς. Οπότε είναι ένα μέρος του σώματος το οποίο προσπαθούμε να διεγείρουμε με ηλεκτρόδια, ώστε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα όργανα αυτά.

Πρόκειται ουσιαστικά για έρευνα που αφορά τη θεραπεία χωρίς φάρμακα;
Στην κλασική παραδοσιακή Ιατρική, δίνουμε φάρμακα τα οποία επιδρούν κατευθείαν στο όργανο. Όμως εμείς γνωρίζουμε ότι το πνευμονογαστρικό και άλλα νεύρα (αλλά κυρίως το πνευμονογαστρικό) αλλάζουν τη λειτουργία της καρδιάς, τη λειτουργία του στομάχου και άλλων οργάνων. Οπότε, αντί να δίνουμε φάρμακα που επιδρούν στα όργανα, δίνουμε θεραπεία (εντός εισαγωγικών), δηλαδή ηλεκτρικές διεγέρσεις σε αυτό όργανο, το οποίο με τη σειρά του αλλάζει τη λειτουργία όλων των άλλων οργάνων.

Τι πλεονεκτήματα μπορεί να έχει η θεραπεία με αυτή τη μέθοδο;
Ένα από τα πλεονεκτήματα είναι ότι δεν έχουμε τις ανεπιθύμητες παρενέργειες των φαρμάκων, που σε πολλές περιπτώσεις είναι σοβαρές. Το άλλο μεγάλο πλεονέκτημα (που για κάποιους είναι και μειονέκτημα) είναι ότι χρειάζεται μία μικρή χειρουργική επέμβαση, για να βάλεις το ηλεκτρόδιο στο νεύρο. Μετά την επέμβαση, αν όντως λειτουργήσει αυτή η θεραπεία, δεν χρειάζεται να πάρεις φάρμακα για χρόνια. Αυτό για πολλούς είναι μεγάλο πλεονέκτημα.

Κατά συνέπεια, τα πλεονεκτήματα μέσω της μεθόδου που ερευνάτε είναι περισσότερα στη θεραπεία των ασθενειών;
Αν όλα λειτουργήσουν όπως πιστεύουμε ότι θα λειτουργήσουν, γιατί η θεραπεία αυτή είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο, νομίζω ότι ναι, τα θετικά θα είναι πολύ περισσότερα.

Πότε θα ολοκληρωθεί αυτή η έρευνα; Μπορούμε να μιλήσουμε για χρονοδιάγραμμα;
Μπορούμε να μιλήσουμε για χρονοδιάγραμμα. Υπάρχουν όμως πολλές παθήσεις. Σε κάποιες παθήσεις θα πάρει περισσότερο χρόνο. Ίσως σε πέντε ή επτά χρόνια θα έχουμε σίγουρα ένα αποτέλεσμα για το κατά πόσο είναι αποτελεσματικό ή όχι. Αν όντως είναι αποτελεσματικό, μετά θα αρχίσουν κλινικές μελέτες, οι οποίες έχουν διάρκεια περίπου πέντε χρόνων. Συνολικά, δηλαδή, μιλάμε για ένα διάστημα περίπου 12 χρόνων, μέχρι να διατεθεί μία μέθοδος που θα μπορεί να χρησιμοποιήσει ο ασθενής και να θεραπεύεται, σε μαζική κλίμακα. Αν αυτή η θεραπευτική μέθοδος δείξει ότι έχει αξία σε αρκετές παθήσεις που είναι συχνές, τότε η επίδραση στην κοινωνία θα είναι τεράστια. Πολλές από αυτές τις παθήσεις που ερευνούμε τώρα είναι πολύ κοινές και αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Αν ακόμα και μία από αυτές τις παθήσεις αποδειχθεί ότι θεραπεύεται με αυτή τη μέθοδο, η επίδραση για τη Δημόσια Υγεία θα είναι μεγάλη.

Τι είναι αυτό που σας ωθεί να προχωρήσετε σε μία μακροχρόνια έρευνα που δεν γνωρίζετε αν θα καταλήξει στο επιθυμητό αποτέλεσμα;
Είναι όντως δύσκολη δουλειά. Έχει πολλές απογοητεύσεις και πολλές αποτυχίες, μικρές και μεγάλες. Είναι κυρίως δύο πράγματα που με βοηθούν προσωπικά. Καταρχάς, με ενδιαφέρει η ανακάλυψη. Αυτό συμβαίνει και με τους περισσότερους ερευνητές. Αυτό από μόνο του είναι σημαντικός λόγος για να συνεχίσεις. Το δεύτερο είναι (ειδικά στην έρευνα που κάνουμε εμείς) ότι μία έρευνα μπορεί να σου πάρει χρόνια και πολλή προσπάθεια, αλλά, αν όντως αποδειχθεί επιτυχημένη, μπορείς να αλλάξεις τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων προς το καλύτερο. Αυτό είναι μεγάλη υπόθεση.

Στον τομέα της έρευνας, συνεργάζεστε και με τον αδερφό σας, τον καθηγητή Θεόδωρο Ζάνο. Αυτό είναι πλεονέκτημα;
Είναι εύκολο για εμάς να συνεργαζόμαστε. Το έχουμε κάνει και πιο πριν, όταν εκείνος έκανε το διδακτορικό του στο Λος Άντζελες και εγώ στο Σιατλ, είχαμε ήδη συνεργασίες. Ο Θοδωρής εργάζεται πιο πολύ στο κομμάτι των ηλεκτρολόγων μηχανικών και εγώ πιο πολύ στο ιατρικό και βιολογικό κομμάτι. Οπότε μάλλον ο ένας βοηθάει τον άλλον. Νομίζω ότι αυτή η συνεργασία βοήθησε και τους δύο μας.

Πιστεύετε ότι θα μπορούσαν να γίνουν τέτοιου είδους έρευνες στην Ελλάδα;
Θα μπορούσαν να γίνουν. Υπάρχουν στην Ελλάδα πολύ καλοί επιστήμονες και γιατροί.
Τα πανεπιστήμιά μας βγάζουν τους καλύτερους απόφοιτους. Το γνωρίζω γιατί προέρχομαι από ελληνικό πανεπιστήμιο και συνέκρινα την ποιότητα της δικής μου εκπαίδευσης με αυτή των άλλων αποφοίτων στην Αμερική. Νομίζω ότι σαφώς υπερτερεί η ελληνική εκπαίδευση. Το έμψυχο δυναμικό είναι πολύ δυνατό. Θα πάρει κάποια χρόνια ώστε να δημιουργηθεί υποδομή στα ελληνικά πανεπιστήμια, για να κάνουμε έρευνα σε αυτό το επίπεδο. Η ανάπτυξη της έρευνας στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι κάτι που ενδιαφέρει πάρα πολύ τους καθηγητές, ειδικά τους νεότερους. Το μόνο που λείπει είναι η χρηματοδότηση. Στην αρχή, κάθε προσπάθεια χρειάζεται χρήματα. Οι καθηγητές που θα τα πάνε καλά, θα προσελκύσουν και περαιτέρω χρηματοδότηση είτε από την Ευρώπη είτε από τις Η.Π.Α.

Έχετε σκεφτεί να επιστρέψετε και να κάνετε τις έρευνές σας στην Ελλάδα;
Εκτιμώ ότι κάθε Έλληνας επιστήμονας που βρίσκεται στο εξωτερικό θα ήθελε να το κάνει αυτό. Είναι εύκολο να το πεις, αλλά το να γίνει πράξη είναι μία εντελώς διαφορετική υπόθεση. Έχω την εντύπωση, όμως, ότι τα πράγματα αρχίζουν να βελτιώνονται σε αυτόν τον τομέα. Βλέπω ότι αρχίζουν και επιστρέφουν πολύ επιτυχημένοι επιστήμονες από το εξωτερικό στην Ελλάδα. Είναι δύσκολα, αλλά μικρά τα βήματα που πρέπει να γίνουν. Νομίζω ότι σε λίγα χρόνια θα είναι ακόμα πιο εύκολο. Προσωπικά, αν δω ότι γίνονται αυτά τα βήματα, δεν θα είχα κανένα πρόβλημα να γυρίσω στην Ελλάδα.

Σας λείπει η Ελλάδα και η Δράμα;
Έρχομαι αρκετά συχνά. Μέσα στο 2021 έχω έρθει ήδη 3 φορές. Σίγουρα μου λείπει, εδώ μεγάλωσα. Όλοι οι επιστήμονες θέλουν κάποια στιγμή να επιστρέψουν.

Έχει επηρεάσει η πανδημία την επαγγελματική σας ενασχόληση;
Όχι ιδιαίτερα στο σύστημα υγείας όπου εργάζομαι είναι όλοι εμβολιασμένοι. Μετά τον Σεπτέμβριο έγινε και υποχρεωτικό, αν και οι περισσότεροι είχαν κάνει ήδη τα εμβόλια. Εκείνο που επηρεάστηκε ήταν ο χρόνος εκτός δουλειάς. Δεν πηγαίναμε πλέον τόσο συχνά σε εστιατόρια, σε χώρους ψυχαγωγίας. Νομίζω, όμως, ότι και στην Ελλάδα έχει προχωρήσει αρκετά καλά ο εμβολιασμός, αν εξαιρέσουμε την πόλη μας, τη Δράμα. Μου κάνει αρκετή εντύπωση ότι στη Δράμα δεν έχει προχωρήσει όσο θα έπρεπε ο εμβολιασμός και δεν καταλαβαίνω για ποιον λόγο γίνεται αυτό. Στη Δράμα έχουμε ποσοστό εμβολιασμού στο 43% και στη Νέα Υόρκη έχουμε ποσοστό εμβολιασμού πάνω από 75-78%. Θα ήθελα αυτοί που δεν εμβολιάζονται στη Δράμα να καθίσουν και να σκεφτούν γιατί δεν το κάνουν. Δεν λέω ότι το εμβόλιο λύνει όλα τα προβλήματα, αλλά θα τους έλεγα να μην χάνονται στις ειδήσεις που διαβάζουν στο facebook. Τα σοβαρά ιατρικά περιοδικά, που διαβάζουν εκατομμύρια γιατροί σε όλο τον κόσμο, έχουν δημοσιεύσει επανειλημμένες μελέτες, που δείχνουν ότι το να κάνεις το εμβόλιο είναι πολύ πιο ασφαλές από το να μην το κάνεις και να κινδυνεύεις να εμφανίσεις όλες αυτές τις επιπλοκές της νόσου. Αυτό είναι στατιστικά αποδεδειγμένο και είναι ο πρώτος λόγος που πρέπει να σκεφτούμε για να κάνουμε το εμβόλιο.

Σας ευχαριστώ πολύ για την παραχώρηση της συνέντευξης, κύριε καθηγητά.
Και εγώ σας ευχαριστώ.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ