Άνοιξε την Παρασκευή με την βραδιά των εγκαινίων η νέα έκθεση με τίτλο «Ιστορίες Παιχνιδιών από τη Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη Παιχνιδιών» που θα παρουσιάζεται ως τις 19 Απριλίου 2026 στον πολιτιστικό χώρο του Σαντιρβάν στη Δράμα.
Η έκθεση στο Σαντιρβάν παρουσιάζει τον χώρο ως «χάρτινο θέατρο μνήμης», εμπνευσμένο από τα ευρωπαϊκά χάρτινα θέατρα του 19ου αιώνα. Ο επισκέπτης κινείται σαν ηθοποιός σε σκηνή, βιώνοντας το παιχνίδι ως πολιτισμικό ίχνος και συναισθηματική εμπειρία.
Όπως δήλωσε ο επιστημονικός διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, Γιώργος Μαγγίνης, πρόκειται για την 7η έκθεση του μουσείου Μπενάκη που φιλοξενείται στο Σαντιρβάν. «Στόχος μας ήταν και είναι να κάνουμε μουσειακού επιπέδου εκθέσεις, με αυθεντικά αντικείμενα, από τις συλλογές του μουσείου. Τώρα ήρθε η σειρά της έκθεσης του Μουσείου Παιχνιδιών που βρίσκεται στο Παλιό Φάληρο, το οποίο άνοιξε το 2017. Στο μουσείο υπάρχουν χιλιάδες παιχνίδια κάποια από τα οποία εκθέτονται (περίπου 4000 σε ένα σύνολο 30.000 παιχνιδιών). Στη Δράμα παρουσιάζονται στην έκθεση περίπου 400 παιχνίδια από το μουσείο. Η συλλογή παιχνιδιών του Μουσείου Μπενάκη έχει συγκροτηθεί κατά κύριο λόγο από τη Μαρία Αργυριάδη, η οποία ήταν όχι μόνο συλλέκτρια αλλά και ειδική, μελετήτρια των παιχνιδιών. Η ίδια έστησε και το μουσείο. Η προσέγγισή της στο παιχνίδι εξετάζει το παιχνίδι ως αντικείμενο αλλά και ανθρωπολογικά (δηλαδή πως το παιχνίδι λειτουργεί μέσα στην κοινωνία και πως διαμορφώνει την εμπειρία του παιδιού). Στην έκθεση υπάρχουν και αντικείμενα που δεν είναι παιχνίδια αλλά έχουν να κάνουν με το παιδί. Όπως κάποια χρηστικά αντικείμενα, ο ρουχισμός, οι κούνιες κλπ.
Σύμφωνα με όσα είπε η κ Μαίρη Βέργου, επιμελήτρια του Μουσείου Παιχνιδιών του Μουσείου Μπενάκη, υπάρχουν τέσσερις ενότητες που διαρθρώνουν την έκθεση: Η ενότητα «Τα πρώτα χρόνια του παιδιού» αναδεικνύει τα πρώτα παιχνίδια και χρηστικά αντικείμενα της βρεφικής ηλικίας, με τα οποία το παιδί ανακαλύπτει τον κόσμο μέσω των αισθήσεων. Η ενότητα «Μεταμορφώσεις» παρουσιάζει αντικείμενα που πέρασαν από τον κόσμο των ενηλίκων και μετατράπηκαν σε παιχνίδια, δείχνοντας τη σχέση τεχνολογίας και φαντασίας: από τα μηχανικά παιχνίδια και τα αυτόματα έως τα οπτικά παιχνίδια και τις «κούκλες μόδας». Η ενότητα «Παιχνίδια ρόλων και μίμησης» αποκαλύπτει τη λειτουργία του παιχνιδιού ως εργαλείο μάθησης και κοινωνικής ένταξης, ενώ η ενότητα «Παιχνίδι και σκέψη σε διάλογο» προβάλλει τα εκπαιδευτικά και στρατηγικά παιχνίδια, από τα οικοδομικά σύνολα κατασκευών έως τα επιτραπέζια Σκάκι και «Παιχνίδι της Χήνας». Η ίδια τόνισε ότι η έκθεση στη Δράμα είναι η πρώτη μεγάλη έκθεση που έχει αναλάβει εξ ολοκλήρου το τμήμα παιχνιδιών, εκτός των τειχών του μουσείου.
Η επιμελήτρια του Μουσείου Παιχνιδιών του Μουσείου Μπενάκη, Νόρα Χατζοπούλου, ανέφερε σχετικά με την έκθεση ότι «Το παιχνίδι, πέρα από διασκέδαση είναι και ένα εργαλείο κοινωνικοποίησης, εκπαίδευσης και μάθησης για το παιδί. Η πρώτη αντίδραση των παιδιών που επισκέφθηκαν το Μουσείο Παιχνιδιών στην Αθήνα ήταν καταρχάς η χαρά, αλλά και η περιέργεια και το ενδιαφέρον, ιδιαίτερα από τα μικρότερα παιδιά, που βλέπουν κάποια παλαιότερα παιχνίδια. Αλλά ενδιαφέρον δείχνουν και οι ενήλικες που καταφέρνουν να εντοπίσουν ένα δικό τους παιχνίδι, ή ένα παιχνίδι των γονέων τους. Στην έκθεση που φιλοξενείται στο Σαντιρβάν, χαιρόμαστε που καταφέραμε να παντρέψουμε τα αντικείμενά μας με αυτό το όμορφο και ιδιαίτερο ιστορικό μνημείο της Δράμας». Η κ. Χατζοπούλου ανέφερε ότι στο Σαντιρβάν εκτίθενται περισσότερα από 400 παιχνίδια της συλλογής παιχνιδιών του Μουσείου Μπενάκη.
Τα παιχνίδια προέρχονται από την περίοδο της αρχαιότητας και φθάνουν μέχρι την δεκαετία του ’60.
Στην έκθεση του Σαντιρβάν, μπορεί να δει κανείς κάποια παιχνίδια που ξεχωρίζουν ανάμεσα στα υπόλοιπα όπως και διάφορα χρηστικά αντικείμενα για τα παιδιά. Για παράδειγμα εκτίθεται μια πολύ εντυπωσιακή πύλινη πάπια, που μοιάζει με παιχνίδι αλλά είναι ένα θήλαστρο από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν και τα κουκλόσπιτα, που αποτελούν ένα ξεχωριστό μικρόκοσμο στα μέτρα των παιδιών. Παράλληλα μπορεί να δει κανείς ένα κινούμενο τρένο της «Μέρκλιν» του 1950. Τόσο τα κουκλόσπιτα όσο και τα τρένα είναι από τα αντικείμενα που τραβούν πιο πολύ την προσοχή των επισκεπτών, σύμφωνα με τους επιμελητές της έκθεσης. Ωστόσο μέσα στον χώρο του Σαντιρβάν, παρατηρεί κανείς εντυπωσιακά εκθέματα και κούκλες που αποτελούσαν, αρχικά, χρηστικά αντικείμενα για τους μόδιστρους της εποχής τους. Επίσης μπορεί κανείς να δει το περίφημο «Στερεοσκόπιο» που είναι ένα οπτικό παιχνίδι και κατά κάποιο τρόπο είναι πρόγονος του viewmaster, αλλά και πήλινα παιχνίδια – ομοιώματα, από την περίοδο της αρχαιότητας, που εντυπωσιάζουν επίσης.
Η έκθεση θα λειτουργήσει ως τις 19 Απριλίου του 2026. Θα είναι επισκέψιμη την Πέμπτη: 10:00-14:00 και 17:30-20:30. Την Παρασκευή: 10:00-14:00 και 17:30-20:30. Το Σάββατο: 10:00-14:00 και 17:30-20:30 και την Κυριακή: 11:00-14:00 και 17:30-20:30. Η είσοδος είναι δωρεάν για το κοινό.