Που οφείλεται το πρόβλημα με τα πλημμυρικά φαινόμενα που παρουσιάστηκε πιο έντονα φέτος στη Δράμα και κυρίως μέσα στον αστικό ιστό, σε υπόγεια; Είναι μόνο λόγω των καιρικών φαινομένων ή έχει σχέση και με τα υπόγεια νερά που βρίσκονται κάτω από την πόλη; Υπάρχει φόβος να δημιουργηθούν μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον και πως μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση;
Αυτά είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που απασχολούν εκατοντάδες οικογένειες στη Δράμα, οι οποίες βίωσαν προβλήματα πλημμυρισμένων υπογείων ή εκτάσεων ή έγιναν μάρτυρες τέτοιων περιστατικών.
Η ανησυχία για το μέλλον είναι δικαιολογημένη, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που τα φαινόμενα αυτά ήταν επαναλαμβανόμενα, κατά το προηγούμενο τετράμηνο. Τα Χρονικά της Δράμας, επιχείρησαν να πάρουν απαντήσεις από τους αρμοδίους, για την κατάσταση που δημιουργήθηκε μετά την περίοδο των ραγδαίων βροχοπτώσεων αλλά και τους λόγους που δημιουργήθηκαν τα προβλήματα.
Οι διαπιστώσεις που προκύπτουν έχουν ένα κοινό παρανομαστή. Το πρόβλημα με τα πλημμυρικά προβλήματα, κυρίως σε υπόγεια οικοδομών αφορά συχνότερα δυο περιοχές της πόλης. Την περιοχή από τον Δημοτικό Κήπο και την οδό Πατριάρχου Διονυσίου, μέχρι τους λαχανήκηπους και τον Σιδηροδρομικό Σταθμό, αν όχι μια ακόμη μεγαλύτερη έκταση. Η δεύτερη περιοχή όπου εμφανίζονται επίσης συχνά τέτοιου είδους προβλήματα αφορά την ευρύτερη περιοχή της Αγίας Βαρβάρας. Αυτό προκύπτει από όσα είπε και ο διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού Δράμας κ. Αχιλλέας Αρκαλάλης στα «Χ». Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει λάβει κλήσεις δεκάδες κλήσεις για άντληση υδάτων από πλημμυρισμένους χώρους και υπόγεια το τελευταίο τρίμηνο. Πολύ συχνότερα στις δυο προαναφερόμενες περιοχές της Δράμας. Μάλιστα υπάρχουν περιπτώσεις που η Πυροσβεστική επενέβη ακόμη και για 6η φορά, για αντλήσεις υδάτων σε συγκεκριμένες οικοδομές, Οι περιπτώσεις οικοδομών που αφορούσαν τις περισσότερες επεμβάσεις της Πυροσβεστικής, δεν διέθεταν αντλία νερού για τους υπόγειους χώρους τους ή αυτή ήταν ανενεργή.
Ένα από τα ερωτήματα που προέκυψε στην έρευνα αυτών των περιστατικών είναι γιατί εμφανίζονται συχνότερα προβλήματα στην περιοχή μεταξύ της Πατριάρχου Διονυσίου και των Λαχανοκήπων και στην περιοχή της Αγίας Βαρβάρας. Για την πρώτη περιοχή, μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι της πόλης, ανέφεραν ότι πολύ παλαιότερα αποτελούσε ελώδη περιοχή, η οποία στη συνέχεια πιθανόν μπαζώθηκε και ακολούθησε η ανοικοδόμησή της. Σύμφωνα με υπηρεσιακά στελέχη το ίδιο χαρακτηριστικό υπάρχει και στην περιοχή της Αγίας Βαρβάρας, όπου ο χώρος που σήμερα βρίσκεται η μικρή λίμνη και το πάρκο είχε παρόμοια χαρακτηριστικά πριν διαμορφωθεί η σημερινή εικόνα. Για του λόγου το αληθές πάντως υπάρχουν και φωτογραφικά στιγμιότυπα που αποτυπώνουν εκείνη την εποχή. Από την άλλη πλευρά καταστηματάρχες και κάτοικοι στην περιοχή της Πατριάρχου Διονυσίου επιβεβαίωσαν στα «Χ» ότι στις οικοδομές που μένουν ή δραστηριοποιούνται επαγγελματικά, παρουσιάζονται συχνά τέτοια προβλήματα παρότι φέτος ήταν εντονότερα, γι αυτό και πολλοί φρόντισαν να προμηθευτούν αντλίες νερού, που βοηθούν στις περιπτώσεις απάντλησης υδάτων.
Γιατί υπάρχουν όμως αυτά τα προβλήματα, γενικότερα στην πόλη και πόση σχέση μπορεί να έχουν επίσης με τα υπόγεια νερά που διαθέτει; Απαντώντας στα «Χ» ο Δ/ντης της Έδρας UNESCO Con-E-Ect με έδρα τη Δράμα κ. Δημήτρης Εμμανουλούδης, ξεκαθάρισε ότι «Τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν δεν έχουν σχέση με τα υπόγεια νερά της πόλης. Απλώς έβρεξε με μεγάλη ένταση και ραγδαιότητα. Αυτό δεν αφορά μόνο τη Δράμα. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν τέτοια πλημμυρικά προβλήματα και στη Σαχάρα αν έβρεχε με τόση ένταση και ραγδαιότητα. Φέτος στη Δράμα, με βάση τις δικές μας μετρήσεις, έπεσαν βροχές 80, 100, 120 χιλιοστών, μέσα σε δυο ώρες. Αυτές, υδρολογικά, είναι μεγάλες τιμές. Δηλαδή δεν προλαβαίνει να τις απορροφήσει το έδαφος, αλλά ούτε και να απορεύσουν. Οπότε υπήρξε συσσώρευση νερών που δημιούργησε και δημιουργεί αυτά τα προβλήματα. Οι ραγδαίες και έντονες βροχοπτώσεις που είχαμε στη Δράμα έπεσαν σε ήδη κορεσμένο έδαφος, που και αυτό παίζει το ρόλο του. Αλλά αυτό δεν έχει σχέση με τα υπόγεια νερά της πόλης, που έχουν άλλου είδους επιδράσεις και λειτουργούν με άλλο τρόπο, σε διαφορετική χρονική στιγμή και όχι τη στιγμή της βροχόπτωσης».
Στο ερώτημα, για το αν υπάρχει κίνδυνος να υπάρξουν μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον ο κ. Εμμανουλούδης είπε ότι «Η Δράμα δεν είναι από τις βασικές πλημμυροπαθείς περιοχές της χώρας. Εμείς, οι επιστήμονες της υδρολογίας, δουλεύουμε πάντα με το ιστορικό. Βλέπουμε που έχουν υπάρξει περισσότερο πλημμύρες, σε επίπεδο πεντηκονταετίας, εκατονταετίας, διακοσαετίας κλπ αλλά και με ποιες συνθήκες. Η Δράμα έχει δώσει κατά καιρούς κάποιες πλημμύρες. Για παράδειγμα την περίοδο της δεκαετίας του ‘50, που ο χείμαρρος του Μοναστηρακίου που καταλήγει στο «Τσάι» είχε πλημμυρίσει την οδό 19ης Μαΐου, δημιουργώντας ζημιές. Από εκεί και πέρα έχει δυο αξιόλογα ρέματα από πλευράς χειμαρρικού δυναμικού και χειμαρρικής συμπεριφοράς. Το πρώτο είναι του Μοναστηρακίου και το δεύτερο της Καλλιφύτου. Βέβαια δεν έχει γίνει τις τελευταίες δεκαετίες κάποιο αντιπλημμυρικό έργο, ή έργο ανάσχεσης ροής, σε κανέναν από τους χειμμάρους. Αλλά δεν έχουν γίνει καν έργα ταμίευσης νερού. Ουσιαστικά η διαχείριση του νερού μέσω των τεχνικών έργων δεν υπάρχει. Εδώ πρέπει να πω ότι είναι και απαράδεκτο στην εποχή μας, να υπάρχουν ακόμη ιρλανδικές διαβάσεις στα όρια πρωτεύουσας
νομού. Τέτοιες διαβάσεις συναντάμε σε απομονωμένες περιοχές, όπως για παράδειγμα στη Θράκη, που οι ιρλανδικές διαβάσεις χρησιμοποιούνται στην επικοινωνία μεταξύ
χωριών ή μικροικισμών. Δε είναι δυνατόν σήμερα να μην υπάρχουν μέσα στην πόλη γέφυρες στη θέση των ιρλανδικών διαβάσεων. Νομίζω ότι αυτό είναι ανεπίτρεπτο στο έτος
2026. Προσωπικά δεν έχω ξαναδεί ιρλανδικές διαβάσεις δίπλα στον αστικό ιστό μιας πόλης. Τα προβλήματα που έχουν προκύψει με τα καιρικά φαινόμενα είναι προφανώς μια
καλή ευκαιρία να ανοίξει μια συζήτηση για την διαχείριση των υδάτων στην Δράμα. Σίγουρα τόσο οι πλημμύρες όσο και η λειψυδρία είναι δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος».
Βέβαια το θέμα είναι ποιες είναι οι δυνατότητες διαχείρισης του υδάτινου στοιχείου στη Δράμα και γιατί μέχρι σήμερα δεν υπήρξε μια εκτεταμένη θεσμική συνεργασία για τα θέματα αυτά. Μιλώντας για το θέμα αυτό στα «Χ» ο κ. Βαγγέλης Μαλκάκης από το Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Π.Ε. Δράμας είπε ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων που σχετίζονται με το υδάτινο στοιχείο απαιτεί μια συνολική διαχείριση και σχεδιασμό. «Κατά καιρούς υπάρχουν διάφορες προτάσεις και υπάρχουν τα εγκεκριμένα σχέδια των λεκανών απορροής. Όμως ένα από τα προβλήματα που υπάρχουν είναι ότι υπάρχουν πολλοί αρμόδιοι φορείς. Αυτός ο πολυκερματισμός στις αρμοδιότητες δημιουργεί θέματα. Επίσης το ζήτημα αυτό αφορά και τις προτεραιότητες που λαμβάνονται από όλους αυτούς τους διαφορετικούς φορείς προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτό το θέμα. Πριν από ένα διάστημα είχε γίνει στην Καβάλα μια εκτεταμένη συνάντηση για το θέμα της διαχείρισης του νερού με τη συμμετοχή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης, της
Περιφέρειας ΑΜΘ και άλλων φορέων. Όλα αυτά τα ζητήματα είναι θέμα σχεδιασμού».
Κι αν η αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν τα πλημμυρικά φαινόμενα είναι θέμα σχεδιασμού από τους αρμόδιους φορείς, το ζήτημα των επιμέρους προβλημάτων σε οικοδομές και υπόγεια αγγίζει και τους υπόλοιπους κατοίκους της πόλης. Κυρίως αυτούς που αντιμετωπίζουν συχνά ή όχι προβλήματα στις οικοδομές τους. Το ερώτημα είναι τι μπορούν να κάνουν και πόση ανησυχία θα πρέπει να εμπνέουν ή όχι, οι οικοδομές στις οποίες παρουσιάζονται προβλήματα σε υπόγειους χώρους.
Μιλώντας στα «Χ» από την πλευρά του ΤΕΕ Ανατολικής Μακεδονίας, ο Μηχανικός κ. Κωνσταντίνος Παράσχου είπε ότι η εκτίμηση του κινδύνου που μπορεί να υπάρχει στις οικοδομές, από τα πλημμυρικά φαινόμενα σε υπόγειους χώρους και μη, απαιτεί αυτοψία και έλεγχο. «Είναι κάτι που μπορεί να διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση. Προφανώς
υπάρχουν κατασκευές που έχουν σχεδιαστεί και οι κάτοχοι γνωρίζουν ότι μπορεί να υπάρχει κίνδυνος και μπορεί να πλημμυρίσουν κατά περιόδους και έχουν κάποια πρόβλεψη.
Αλλά υπάρχουν και κατασκευές στις οποίες δεν υπάρχει πρόβλεψη. Το να λέγεται ότι μπορεί να υπάρχει κίνδυνος στατικότητας από πλημμύρες ή από οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε
να δημιουργήσει ένα στρεβλό κλίμα. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι από τη στιγμή που θα εντοπιστούν, έστω με οπτικό έλεγχο, εκδορές, ρηγματώσεις, καθιζήσεις ή κάτι
που προέκυψε μετά την αποχώρηση των φαινομένων, θα πρέπει οι ιδιοκτήτες να συμβουλευτούν κάποιον έμπειρο Μηχανικό για να κάνει έναν ενδελεχή έλεγχο στην κατασκευή του
οργανισμού, ώστε να διαπιστώσει αν έχουν προκληθεί βλάβες ή αν μπορεί να δημιουργηθούν μελλοντικά. Υπάρχουν έμπειροι μηχανικοί που μπορούν να ελέγξουν και να απο-φανθούν αν υπάρχει κάτι που τώρα ή μελλοντικά θα είναι πρόβλημα για τη στατικότητα ενός κτηρίου. Το να λέμε γενικότερα ότι επειδή πλημμυρίζει ένα υπόγειο, μπορεί υπάρχει
και πρόβλημα στατικότητας, είναι κάτι παρακινδυνευμένο και μπορεί να δημιουργήσει άσκοπα φόβο. Γενικότερα πάντως θα ήθελα να πω ότι επειδή η πόλη της Δράμας είχε από
παλαιότερα πολλά νερά, σίγουρα η διαχείριση του υδάτινου στοιχείου είναι κάτι που πρέπει να γίνει. Θα πρέπει να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε σαν νομός ή σαν δήμος και να
διαπιστώσουμε αν υπάρχει κάποιος τρόπος να διαχειριστούμε καλύτερα τα ζητήματα που υπάρχουν. Η διαχείριση των υδάτων της πόλης είναι ένα θέμα που έχει αναφερθεί
πολλές φορές αλλά δεν ξέρω κατά πόσο έχουμε φτάσει στο σημείο να προχωρήσουμε στο θέμα αυτό λίγο πιο σοβαρά».
