Με απόλυτη επιτυχία ολοκληρώθηκε η χαρτογράφηση του εντυπωσιακού βαράθρου «Άψα» στο όρος Φαλακρό από τη Σπηλαιολογική Ομάδα του ΕΟΣ Καβάλας το Σάββατο 4 Ιουλίου. Η επιχείρηση ξεκίνησε μετά από καθοριστική συνάντηση των μελών της ομάδας με τον κ. Γιάννη Τσιάρα, κάτοικο του Ξηροποτάμου, ο οποίος επιβεβαίωσε τις παλιές αναφορές για το σπηλαιοβάραθρο κοντά στην κορυφή «Δόντι».
Για της προσπάθεια των ανθρώπων της σπηλαιολογικής ομάδας, η προσέγγιση του σημείου το Σάββατο, αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς η διαδρομή προς την κορυφή διήρκεσε πάνω από μία ώρα μέσα από έναν εξαιρετικά δύσβατο και κακοτράχαλο δρόμο, ο οποίος πλέον παραμένει προσβάσιμος μόνο για ανθεκτικά οχήματα 4Χ4, κυνηγούς και κτηνοτρόφους. Το σκηνικό συνέθετε ένα τυπικό μεσογειακό καρστικό πεδίο, γεμάτο από λευκά μάρμαρα, ασβεστόλιθους, φυτευτές πέτρες, πουρνάρια, φρύγανα και τσάι βουνού, ενώ την προσοχή τράβηξαν οι δολίνες, τα άγρια άλογα, τα εγκαταλειμμένα λατομεία και μια φιλόξενη καλύβα κυνηγών.
Ο δρόμος τερμάτισε σε υψόμετρο 1.500 μέτρων, όπου οι σπηλαιολόγοι επωμίστηκαν τον εξοπλισμό τους και περπάτησαν ανάμεσα σε οξιές μέχρι το χείλος της «Άψας». Το βάραθρο, το οποίο διανοίγεται στα μάρμαρα και τους ασβεστόλιθους της Τεκτονικής Μάζας Ροδόπης, προκάλεσε δέος με τη μορφή ενός «πηγαδιού» ελλειπτικής διατομής, διαμέτρου 10-15 μέτρων, με σχεδόν κατακόρυφα τοιχώματα.
Λόγω του μεγάλου υψομέτρου, η θερμοκρασία στο εσωτερικό του ήταν ιδιαίτερα χαμηλή, ενώ το συνολικό του βάθος μετρήθηκε στα 51 μέτρα, χωρίς ωστόσο να εντοπιστεί σπηλαιοδιάκοσμος. Το τελευταίο ραπέλ της κατάβασης οδήγησε τους εξερευνητές σε έναν κώνο κορημάτων, ο οποίος καλυπτόταν από ένα παχύ στρώμα λάσπης και οργανικών υλικών. Η επιτυχημένη αποστολή έληξε με τη λήψη αναμνηστικών φωτογραφιών και τη συλλογή των υλικών, πριν η ομάδα πάρει τον δρόμο της επιστροφής.
Η περιοχή του Φαλακρού αποτελεί πάντα έναν εντυπωσιακό προορισμό της ελληνικής υπαίθρου. H πραγματικότητα διαψεύδει το όνομά του, το οποίο προήλθε αποκλειστικά από την ιδιαίτερη μορφή της κορυφής του. Το ανάγλυφο, γεμάτο απότομες πλαγιές, βραχώδεις
σχηματισμούς και βαθιές λεκάνες, κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον όσων το επισκέπτονται. Κατά τη διάρκεια της ανάβασης από τη βόρεια πλευρά, η ξαφνική θέαση της απόκρημνης χοάνης κόβει την ανάσα, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα ολόκληρη την έκταση του δραμινού
κάμπου. Το συγκεκριμένο περιβάλλον αναγνωρίστηκε ως ένας σπουδαίος βιότοπος και κέρδισε τον τίτλο του «βουνού των λουλουδιών». Μια πανδαισία από άγριες ορχιδέες, κρόκους, πρίμουλες, βότανα όπως η ρίγανη και η μέντα, καθώς και πλήθος άλλων σπάνιων φυτών, διεγείρουν όλες τις αισθήσεις. Μεγάλο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το βόρειο τμήμα του, όπου πάνω από τον ποταμό Νέστο, τα ερείπια παλαιών, ερημωμένων οικισμών καλύφθηκαν πλήρως από πυκνά δάση με οξιές, βαλανιδιές και καστανιές. Μεταξύ άλλων σε υψόμετρο που ξεπερνάει τα 1.000 μέτρα, οι περιηγητές συναντούν κοπάδια άγριων αλόγων, τα οποία έχουν μετατρέψει τα ορεινά λιβάδια σε μόνιμη κατοικία τους για
πολλά χρόνια.