Διάλεξη με τίτλο «Η Αφρική ανάμεσά μας: Το ιστορικό και οι προθέσεις μιας συμμετοχικής έκθεσης στο Μουσείο Μπενάκη το 2025» ήταν ο τίτλος της διάλεξης που πραγματοποιήθηκε στον πολιτιστικό χώρο του Σαντιρβάν, στη Δράμα, από την κ. κ. Σοφία Χανδακά, Δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Επιμελήτρια Συλλογών Πολιτισμών του Κόσμου του Μουσείου Μπενάκη. Η διάλεξη έγινε την Πέμπτη, 14 Μαΐου στο Σαντιρβάν και είναι ενταγμένη στον κύκλο διαλέξεων που διεξάγονται από το Μουσείο Μπενάκη στο Σαντιρβάν, με τη συνεργασία της Raycap.
Επρόκειτο για την παρουσίαση μιας έκθεση που έγινε πέρσι στο Μουσείο Μπενάκη και διήρκεσε από τον Φεβρουάριο ως τον Μάιο του 2025 και ξεκίνησε με την αφορμή μιας έκθεσης αφρικανικής τέχνης και εξελίχθηκε ως μια ευκαιρία του Μουσείου Μπενάκη να έρθει σε επαφή με τις αφρικανικές κοινότητες της Αθήνας, δηλαδή με μετανάστες 1ης και 2ης γενιάς. Από κοινού με τα μέλη της κοινότητας σχεδιάστηκε μια έκθεση που ξεπερνούσε τις βασικές ερμηνείες της αφρικανικής τέχνης
Η κ. Χανδακά ανέφερε ότι το έργο αυτό ξεκίνησε το 2021 και η έκθεση τελικώς έγινε το 2025 «Ήταν μια διαδικασία δημιουργίας εμπιστοσύνης και σε συνεργασία με το Πολιτιστικό Κέντρο Αφρικανικής Τέχνης και Πολιτισμών ANASA. Η προσπάθεια αυτή άρχισε με τη σύσταση μιας επιτροπής γηραιότερων από την πρώτη γενιά Αφρικανών μεταναστών που έφτασε στην Ελλάδα τις δεκαετίες του ‘60 και του ‘70 και ζουν στη χώρα μας, κουβαλώντας μνήμες και ιστορίες.
Η ίδια τόνισε ότι η έκθεση αποσκοπούσε στο να γεμίσει ένα μεγάλο κενό γνώσης που υπάρχει στην χώρα μας για την Αφρική. Επίσης ένα μεγάλο κομμάτι της έκθεσης ήταν καθαρά «πολιτικό» όπως είπε, καθώς μιλούσε για την ιθαγένεια, τη νομιμοποίηση της παραμονής κλπ.
Η κ. Χανδακά σημείωσε ότι στην αφρικανική ήπειρο υπάρχουν 54 διαφορετικές χώρες που έχουν διαφορετικές κουλτούρες, ωστόσο υπάρχουν και κοινά στοιχεία σε επίπεδο πολιτισμού που χρησιμοποιήθηκαν στην εν λόγω έκθεση του Μουσείου Μπενάκη. Ένα από αυτά είναι η προφορικότητα και το «story telling», όπως είπε. Παράλληλα υπάρχουν κάποια κοινά στοιχεία στις επιτελέσεις, στις εκδηλώσεις τους, στους χορούς και στο κομμάτι που έχει να κάνει με την τελετουργία.
Συμπερασματικά η έκθεση του Μουσείου Μπενάκη με τίτλο «Η Αφρική ανάμεσά μας*», ανέδειξε τα πολιτισμικά δικαιώματα των ατόμων μεταναστευτικής προέλευσης, και προσέφερε βήμα έκφρασης στις κοινότητες αφρικανικής καταγωγής. Με την έκθεση επιδιώχθηκε να γεφυρωθούν δημιουργικά οι πολιτισμικές αφηγήσεις και οι συλλογικές ταυτότητες και να αναδειχθούν και να συζητηθούν «ευαίσθητα» ζητήματα, όπως η έννοια της ελληνικότητας, η φυλετική ταυτότητα, η κοινωνική δικαιοσύνη, η αντιπροσωπευτικότητα, οι εκφάνσεις του ρατσισμού και οι διακρίσεις που παρατηρούνται στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.