Μπορούμε να τρώμε ό,τι θέλουμε αρκεί να είναι λίγο;

του Αχιλλέα Παπαδόπουλου, Ειδικού Καρδιολόγου

Τα ποσοστά παχυσαρκίας στη χώρα μας, που δοκιμάζεται οικονομικά, παραμένουν ιδιαιτέ­ρως υψηλά. Σέ αυτό συμβάλλει η όλο και φτωχότερη ποιότητα φαγητού που καταναλώνει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Η παχυσαρκία μειώνει σημαντι­κά το προσδόκιμο επιβίωσης. Εκτός από την άμεση συσχέ­τισή της με τον διαβήτη, την υπέρταση, τη δυσλιπιδαιμία και γενικότερα τα καρδιαγγειακά νοσήματα, σχετίζεται και με καρ­κινογένεση.

Όπως φάνηκε από πρόσφατη ανάλυση, 500.000 νέοι καρκίνοι ή το 3,6% των νεοεμφανιζόμε­νων καρκίνων σε ηλικία άνω των 30 ετών σχετίζεται άμεσα με την παχυσαρκία. Η ανεύρεση τής ιδανικής δίαιτας στην απώλεια βάρους και στη διατήρησή της θα ήταν η λύση για το πρόβλημα της παχυσαρκίας.

Γίνονται, λοιπόν, προσπά­θειες από τους ερευνητές να αξιολογηθεί η αρμόζουσα δίαιτα με διαφορετικά ποσοστά πρω­τεϊνών, λιπών και υδατανθρά­κων και να αναδειχθεί η πλέον αποτελεσματική διατροφή για την απώλεια βάρους. Μια τέτοια προσπάθεια είναι σχετική μετανάλυση 48 τυχαιοποιημένων μελετών διαφορετικής δίαιτας, επί 7.500 προσώπων με μέση τιμή ηλικίας 46 ετών, βάρους 94 κιλών και δείκτη μάζας σώ­ματος 33. Η μέση διάρκεια της διαιτητικής παρέμβασης ήταν 24 εβδομάδες (περίπου 6 μήνες). Οι δίαιτες ήταν 3 διαφορετικών τύπων: α) με υψηλό ποσοστό πρωτεϊνών 30%, χαμηλό πο­σοστό υδατανθράκων <40% και 30-55% λίπη (δίαιτα τύπου Atkins), β) με χαμηλά ποσοστά λιπών <20%, πρωτεΐνες 10-15% και υψηλές τιμές υδατανθράκων 60%, και γ) με 55% υδατάνθρα­κες, 15% πρωτεΐνες και 30% λίπη. Μετά από 6 μήνες, όσοι ακολουθούσαν τη δίαιτα με χαμηλούς υδατάνθρακες είχαν χάσει λίγο περισσότερα κιλά από τούς υπόλοιπους.

Το πιο σημαντικό όφελος προήλθε από δύο άλλους πα­ράγοντες ανεξάρτητους από το είδος τής δίαιτας, συγκεκριμένα από την παρακολούθηση των εξεταζομένων από ειδικό και η άσκηση. Οι παράγοντες αυ­τοί βελτίωσαν σημαντικά την απώλεια βάρους στο εξάμηνο. Στους 12 μήνες, όμως, και στις τρείς ομάδες, οι ασθενείς είχαν ξαναπάρει 1-2 κιλά. Αυτό μάς οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι κάποιοι ασθενείς δεν διατηρούν την προσήλωση στη δίαιτα και ότι η συμβουλευτική από ειδικό είναι χωρίς ιδιαίτερη αξία αν διαρκέσει μόνο για λίγο στην αρχή. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η επιτυχία μιας δίαιτας, ως προς την απώλεια βάρους, κρίνεται από τη διάρκεια τής προσήλω­σης σέ αυτή και όχι τόσο από το είδος της. Η ιδανική δίαιτα για τον κάθε άνθρωπο είναι αυτή, η οποία τού αρέσει αρκετά, ώστε να μπορεί να τη συνεχίζει για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Μπορούμε, λοιπόν, να τρώμε ό,τι θέλουμε αρκεί το φαγητό να είναι λίγο;

Μπορούμε, λοιπόν, να τρώμε ό,τι θέλουμε αρκεί το φαγητό να είναι λίγο; Το ερώτημα αυτό μπορεί να απαντηθεί εφόσον ληφθούν υπ’ όψιν τα εξής δε­δομένα: Η ποιότητα της τροφής έχει αναμφισβήτητα στενή σχέ­ση με τη μακροβιότητα και την υγεία. Είναι ιατρικώς αποδεδειγ­μένο ότι η μεσογειακή διατροφή μειώνει τον καρδιαγγειακό κίν­δυνο καθώς και τη θνησιμότητα. Επίσης είναι γνωστό ότι δίαιτα με χαμηλούς υδατάνθρακες έχει ευεργετικές επιπτώσεις στο δια­βήτη τύπου ΙΙ. Ενώ λοιπόν για την απώλεια βάρους το είδος τής δίαιτας είναι πιο μικρής ση­μασίας από τη διάρκεια της δίαι­τας, για τη διατήρηση της υγείας μας η ποιότητα της τροφής έχει καίρια σημασία.

Θα πρέπει να τονιστεί σε αυτό το σημείο ότι όλες οι προαναφε­ρόμενες μελέτες χρησιμοποιούν γενικώς τροφές με καλή ποιότη­τα, δηλαδή λιγότερα κορεσμένα λίπη, χαμηλού γλυκαιμικού δεί­κτη υδατάνθρακες κ.ά. Μια πολύ σημαντική μελέτη, (Pounds Lost Trial) έδειξε ότι μακροπρόθεσμα οποιαδήποτε δίαιτα ποιότητος κάνει τους ασθενείς να απο­κτούν μονίμως υγιεινή συνήθεια: δεν επιθυμούν πολύ τα γλυκά, τα λίπη και τα αμυλούχα τρόφι­μα και προτιμούν τα λαχανικά και τα φρούτα.

Καταλήγοντας, λοιπόν, μπο­ρούμε να συμπεράνουμε τα εξής: Η αλλαγή στη διατροφή και στον τρόπο ζωής, που προ­άγει τη χαμηλή πρόσληψη σε θερμίδες, ταυτόχρονα με την κατανάλωση προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας, έχει καίρια σημασία και για τη διατήρηση φυσιολογικού βάρους και για τη διατήρηση της υγείας, οδηγώ­ντας σε μακροβιότητα. Ο ρόλος του ειδικού είναι να εντοπίσει την ιδανική για κάθε άνθρωπο διατροφή, να την ταιριάξει με τα πιθανά προβλήματα υγείας ή τον κίνδυνο που εμφανίζει ο συγκεκριμένος άνθρωπος για μελλοντικές ασθένειες και ταυ­τόχρονα να την κάνει ελκυστική, ώστε να αυξήσει τη συμμόρφω­σή του σε αυτή.

Καθόλου απλή, αλλά σαφώς εφικτή διαδικασία.