Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και η Περιφερειακή Ενότητα Δράμας, στο πλαίσιο του Περιφερειακού Σχεδίου ενημέρωσης & ευαισθητοποίησης του πληθυσμού σε θέματα κοινωνικής μέριμνας, διοργάνωσε σε συνεργασία με το Σύλλογο Τρίτεκνων Οικογενειών Π.Ε. Δράμας, με την υποστήριξη της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων του Δήμου Δράμας και την Ομοσπονδία Τρίτεκνων Οικογενειών Ελλάδας (ΟΠΟΤΤΕ), ημερίδα το με θέμα : «Δημογραφικό Πρόβλημα στην Ελλάδα & Τρόποι Αντιμετώπισης / Ο Ρόλος «Κλειδί» των Τρίτων Γεννήσεων στην Επίλυση του Δημογραφικού» το Σάββατο 17 Μαΐου 2025, στο Αμφιθέατρο «Κ. Καραμανλής» της ΠΕ Δράμας. Στην ημερίδα καταγράφηκε για μια ακόμη φορά το οξύ δημογραφικό πρόβλημα στη χώρα μας αλλά και η συμβολή των τρίτεκνων και πολυμελών οικογενειών στην αντιμετώπισή του. Παράλληλα έγινε αναφορά στα προβλήματα που παραμένουν ανεπίλυτα αλλά και στις προοπτικές σημαντικής μείωσης του πληθυσμού αν δεν βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης. Ιδιαίτερα για το Νομό Δράμας αναφέρθηκαν εκτιμήσεις ειδικών που υπολογίζουν ότι το 2053 ο πληθυσμός της θα περιοριστεί περίπου κατά 20.000 κατοίκους.
Μιλώντας στα «Χ» και άλλα τοπικά μέσα, η πρόεδρος του Συλλόγου Τριτέκνων Οικογενειών Δράμας και Αναπληρώτρια Δημοσίων Σχέσεων της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Τριτέκνων Οικογενειών Ελλάδος (Ο.Π.Ο.Τ.Τ.Ε.), Παναγιώτα Κεφαλά, ανέφερε ότι στόχος της ημερίδας ήταν η ανάδειξη του Δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα, αλλά και ειδικότερα της απογοητευτικής εικόνας που επικρατεί στη Δράμα. Η ίδια μάλιστα ανέφερε χαρακτηριστικά ότι “Η τρίτη γέννηση είναι αυτή που φέρνει την αύξηση στο πληθυσμιακό ισοζύγιο, μεταξύ γεννήσεων και θανάτων”.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Τριτέκνων (Ο.Π.Ο.Τ.Τ.Ε.), Δημήτρης Κοντός, δήλωσε “Αρχικά θα πρέπει να συγχαρούμε τους διοργανωτές γιατί είναι μια εξαιρετική προσπάθεια να αναδειχθεί ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Το σημαντικό πρόβλημα είναι το Δημογραφικό, δηλαδή το πώς εξελίσσεται ο πληθυσμός μιας χώρας και αυτό νομίζω μας αφορά όλους, ανεξάρτητα από το αν έχουμε παιδιά, αν δεν έχουμε παιδιά, αν είμαστε μικροί ή μεγαλύτεροι. Άρα, λοιπόν, εμείς συντονίζουμε τις προσπάθειές μας με όλους τους φορείς και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε και στο προηγούμενο διάστημα και με μεγαλύτερη ένταση στο επόμενο, για την αντιμετώπιση του Δημογραφικού προβλήματος. Να πούμε χαρακτηριστικά ότι το 2023 οι θάνατοι μείον τις γεννήσεις ισοδυναμούν με μία πόλη της Δράμας. Το 2024 οι θάνατοι μείον τις γεννήσεις ισοδυναμούν με τις Σέρρες περίπου. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πόσο σημαντικό, πόσο δύσκολο είναι να απαντήσουμε χωρίς να ασχοληθούμε με ένα τόσο σημαντικό πρόβλημα. Έχουμε καλέσει την πολιτεία διαχρονικά, τα κόμματα του Κοινοβουλίου, την ελληνική κυβέρνηση, να σταθούμε με τη σοβαρότητα που αναλογεί για να αντιμετωπίσουμε το Δημογραφικό. Μερικά πράγματα στα οποία συνίσταται αυτή η διαδικασία, είναι να δώσουμε τη δυνατότητα στους νέους ανθρώπους να αισθάνονται με ασφάλεια ότι μπορούν να εργαστούν χωρίς επισφάλεια, να κάνουν οικογένεια και να κάνουν παιδιά. Από την άποψη των εργασιακών δικαιωμάτων, της δουλειάς, από την άποψη της κοινωνικής υποδομής και ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα, που έχει οξυνθεί το τελευταίο διάστημα, της κατοικίας.
Επειδή βρισκόμαστε στην περιφέρεια, νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να αναδείξουμε ότι δεν μπορεί να χάνονται τα χωριά, η ύπαιθρος, η περιφέρεια, όπως συμβαίνει στον Νομό, αλλά και ευρύτερα στην περιφέρεια. Και για εθνικούς λόγους και για οικονομικούς λόγους, νομίζω ότι χρειάζεται να στηριχθεί το επίπεδο της ανάπτυξης με πολύ στοχευμένες δράσεις. Δεν είμαστε υπέρ των επιδομάτων. Αυτά θα μπορούν να βοηθήσουν μόνο επικουρικά. Χρειάζεται να υπάρξουν μέτρα ανάπτυξης για αυτή τη διαδικασία. Άρα, λοιπόν, αν θέλουμε να υπάρχει η χώρα μας, θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε. Δεν αντιμετωπίζεται προφανώς σε μία κυβερνητική θητεία. Μπορεί να ξεκινήσει όμως σε οποιαδήποτε κυβερνητική θητεία και έπρεπε να ξεκινήσει πριν αρκετά χρόνια. Καλούμε όλους, και τους Βουλευτές και την αυτοδιοίκηση, να στηρίξουν μια τέτοια διαδικασία. Εμείς θα το κάνουμε”.
Ο καθηγητής Δημογραφίας στο Δ.Π.Θ. κ. Κωνσταντίνος Ζαφείρης δήλωσε ότι η ημερίδα “Είναι μία πολύ σημαντική προσπάθεια που συμβάλλει στον διάλογο για το Δημογραφικό πρόβλημα, ειδικά σε περιοχές όπως η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, στην οποία το Δημογραφικό πρόβλημα έχει πάρει σοβαρές διαστάσεις. Η γονιμότητα στη Δράμα είναι καλύτερη από άλλες περιοχές της Α.Μ.Θ., δεν είναι όμως πολύ καλή. Είναι πολύ χαμηλή. Η θνησιμότητα θα έλεγα είναι μέτρια. Ούτε πολύ υψηλή, ούτε πολύ χαμηλή. Θα έλεγα λίγο καλύτερα από το σύνολο της Περιφέρειας. Το πρόβλημα είναι το εξής, ότι ο πληθυσμός της Δράμας μειώνεται συνεχώς και μειώνεται συνεχώς εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των θανάτων και του μικρού αριθμού των γεννήσεων. Ο μεγάλος αριθμός των θανάτων είναι βέβαια κάτι το οποίο εμείς χαιρόμαστε να το βλέπουμε. Όχι επειδή πεθαίνουν οι άνθρωποι, αλλά επειδή η θνησιμότητα είναι αρκετά χαμηλή ώστε να έχουμε πολλούς ανθρώπους που είναι πολύ μεγάλης ηλικίας. Εκείνο που πρέπει να κάνουμε σε αυτό είναι να ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι ακόμη περισσότερο. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία σε αυτό. Το πρόβλημα ξεκινάει από τον μικρό αριθμό των γεννήσεων. Διότι δείχνουν όλα τα δεδομένα για το μέλλον ότι η Δράμα θα μειωθεί ό,τι και να γίνει, όποια πολιτική και να παρθεί για το Δημογραφικό έως το 2053, έτος για το οποίο έχω κάνει την πρόβλεψη για το μέλλον.
Απλά, εάν παρθούν μέτρα υπέρ της γονιμότητας, υπέρ της μητρότητας και της πατρότητας, υπάρχει οικονομική ανάπτυξη, ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, ανάπτυξη του κοινωνικού κράτους, της κοινωνικής συνοχής, στήριξη των νέων στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία όταν την ξεκινούν, κοινωνική κατοικία, τότε δεν θα χρειαστούμε να φέρουμε περισσότερους ανθρώπους στη Δράμα στο μέλλον. Θα χρειαστεί να φέρουμε ανθρώπους, αλλά όχι τόσους πολλούς. Το δημογραφικό ζήτημα ουσιαστικά στη Δράμα σημαίνει ότι η περιοχή μειώνεται. Το να πάψει να μειώνεται, δεν μπορούμε να το καταφέρουμε. Μπορούμε όμως να καταφέρουμε να έχουμε έναν πληθυσμό του οποίου η πληθυσμιακή δομή θα έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με τα δικά μας. Αυτό το πράγμα θα το καταφέρουμε μέσω του επαναπατρισμού Δραμινών; Της προσέλκυσης ανθρώπων από άλλες περιοχές της Ελλάδας; Της προσέλκυσης Ελλήνων από τη διασπορά; Αυτό είναι ένα πράγμα το οποίο συζητείται και μένει να το δούμε στη συνέχεια. Ωστόσο, τίποτα από όλα αυτά δεν θα γίνει, εάν δεν υπάρξουν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της περιοχής. Την ολόπλευρη ανάπτυξη της περιοχής. Μην ξεχνάτε ότι πλέον υπάρχει και ένα πολιτισμικό χαρακτηριστικό στον πληθυσμό της Ελλάδας. Δηλαδή οι μικρές οικογένειες θεωρούνται κάτι αυτονόητο. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Για να αλλάξει όμως αυτό θα πρέπει να δώσουμε στον κόσμο να δει τα πράγματα διαφορετικά. Σε τελική ανάλυση, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η γέννηση ενός παιδιού, δεν είναι η υποχρέωση κανενός. Είναι δικαίωμά του. Ο άλλος κάνει τα παιδιά, επειδή το θέλει και επειδή νιώθει καλύτερα για το μέλλον. Νιώθει ότι έρχονται καλύτερες μέρες. Αυτό καταδεικνύει την ανάγκη της συνεργασίας και της δημιουργίας μακροχρόνιων και σταθερών πολιτικών τόσο από την κεντρική κυβέρνηση της Αθήνας όσο από την τοπική αυτοδιοίκηση και τους κοινωνικούς φορείς της περιοχής. αλλά αυτό προϋποθέτει και ένα διάλογο. Διάλογος στον οποίο θα συμμετέχουν όλοι χωρίς περιορισμούς. Και η κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα και η κοινωνία των πολιτών και οι επιχειρηματίες, οι επιστήμονες φυσικά που είναι οι τεχνοκράτες και εξηγούν το φαινόμενο και φυσικά ο απλός πολίτης. Πρέπει να καταλάβουμε ότι εάν δεν γίνουν αυτά τα πράγματα, το μέλλον δεν θα είναι τόσο καλό”.
Απαντώντας σε ερώτηση των “Χ” για τη μείωση του πληθυσμού της Δράμας μέχρι το 2053, ο κ. Ζαφείρης είπε ότι η εκτίμησή του είναι ότι ο πληθυσμός θα μειωθεί κατά περίπου 20.000 κατοίκους ανάλογα με το σενάριο που θα επικρατήσει.
Παράλληλα η Διευθύντρια Ερευνών του ερευνητικού οργανισμού διαΝΕΟσις. Φαίη Μακαντάση, σε δηλώσεις της στα μέσα ενημέρωσης, παρέθεσε κρίσιμες παραμέτρους του δημογραφικού προβλήματος στη χώρα μας και τις παραμέτρους που το επηρεάζουν. Όπως είπε “Το Δημογραφικό πλέον νομίζω ότι έχουμε αντιληφθεί άπαντες ότι είναι μια βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας – κοινωνίας, γιατί έχει πάρα πολλές προεκτάσεις. Από τα γεωπολιτικά, την ασφάλεια, την άμυνα, τις εκπαιδευτικές πολιτικές, πόσα σχολεία να φτιάξεις, πόσους δασκάλους θα πρέπει να απασχολήσεις, όταν ξέρεις ότι θα μειωθεί μέχρι το 2050 ο σχολικός πληθυσμός ηλικίας 15 με 19, που αφορά και τις δύο βαθμίδες εκπαίδευσης, κατά 25%.Νομίζω ότι το κρίσιμο είναι να πει κανείς ότι το Δημογραφικό είναι ένα ζήτημα το οποίο δεν επιλύεται, γιατί θα έπρεπε να έχουμε πάρει μέτρα 30 χρόνια πριν. Αν κοιτάξει κανείς και τον διαγενεακό δείκτη γονιμότητας, θα δει από τη γενιά του 1960 έχει ξεκινήσει μια απρόσκοπτη μείωση των γεννήσεων, που είναι η μία δημογραφική συνιστώσα. Η άλλη είναι οι θάνατοι και η μετανάστευση. Οπότε θα δει ότι δεν ευθύνονται οι νέες γενιές που δεν γεννάνε. Είμαστε κάτω από τη γενιά του ’60. Κάτω από τα 2,1 παιδιά που είναι ο κρίσιμος αριθμός, είναι το όριο αναπλήρωσης των γενιών. 2,1 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας. Τα τελευταία χρόνια, την τελευταία δεκαετία είμαστε και κάτω από την ακραία χαμηλή γονιμότητα. Το 1,3 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας. Σημαίνει ότι ο πληθυσμός μιας χώρας μειώνεται στο μισό, αν δεν αλλάξει το προσδόκιμο ζωής και η μετανάστευση. Όλες οι δημογραφικές προβολές για το 2050 δείχνουν ότι στο αισιόδοξο σενάριο θα είμαστε 10 εκ. Δηλαδή σίγουρα θα είμαστε λιγότεροι. Πώς μπορούμε να είμαστε αυτά τα 10 εκ.; Πάμε στην άλλη δημογραφική συνιστώσα που είναι η μετανάστευση. Αν το δει κανείς από το 2015 μέχρι το 2050, θα πρέπει να ενσωματώσουμε 750.000 μετανάστες. Αυτό σημαίνει 30.000 μετανάστες τον χρόνο. Όταν εννοούμε μετανάστευση, δεν λέμε μόνο τους αλλοδαπούς. Φυσικά και κυρίως λέμε και για τους Έλληνες που έφυγαν κατά τη διάρκεια της κρίσης, που σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της EUROSTAT είναι στους 650.000 και λένε ότι έχουν επιστρέψει λίγο πάνω από το 1/3”.
Σε ερώτηση των “Χ” για τις οικονομικές παραμέτρους που ενδεχομένως επηρεάζουν το δημογραφικό πρόβλημα στη χώρα μας ανέφερε μεταξύ άλλων “Το οικονομικό πάντα το δείχνουν και οι δημοκοπικές έρευνες που κάνουμε στον οργανισμό. Το 80% λέει λόγω οικονομικών δυσκολιών. Αυτό προτάσσουν ως πρώτο. Αλλά νομίζω είναι μια επικάλυψη των πραγμάτων, γιατί και τα οικονομικά κίνητρα που μπορεί να βοηθήσουν σε αυτό, φαίνεται να μην κάνουν ανάσχεση όλης αυτής της τάσης. Δηλαδή έχουν θετική συσχέτιση, αλλά έχουν οριακή θετική συσχέτιση. Τα οικονομικά προβλήματα είναι ένα ζήτημα. Όπως το ζήτημα της στέγασης που έχουν οι νέοι και το δηλώνουν σε αυτές τις έρευνες σε προτεραιότητα ως μεγάλο πρόβλημα. Αν κοιτάξει κανείς τον δείκτη τιμών διαμερισμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, έχει αυξηθεί κατά 35% από το 2018 μέχρι σήμερα. Επίσης το 36% των νοικοκυριών στη χώρα είναι υπερφορτωμένα από το στεγαστικό δάνειο. Οπότε σίγουρα είναι ένα ζήτημα και το οικονομικό, αλλά κατά την άποψή μου είναι ότι έχει αλλάξει το πολιτιστικό μοντέλο ζωής. Δύσκολα μας βλέπω να επανέλθουμε και να κάνουμε τρία παιδιά.
Ακράδαντα πιστεύω και ως οικονομολόγος και εμείς προσπαθούμε να πούμε ότι πρέπει να γίνει αυτή η άσκηση οικονομικής πολιτικής στη χώρα, ότι οι τρίτεκνοι θα πρέπει να εξισωθούν με τους πολύτεκνους”. Η ίδια τόνισε ότι πρέπει να δοθούν παροχές στους τρίτεκνους για να εξισωθούν με τους πολύτεκνους σημειώνοντας ότι με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να υπάρξουν λύσεις στο δημογραφικό.