Πρόσφυγες από τη Μικρασία, τον Πόντο και την Ανατ. Θράκη στη νέα, δραμινή πατρίδα. Από τον ξεριζωμό στο θαύμα της αναδημιουργίας

Αφιέρωμα των «ΧΡΟΝΙΚΩΝ της Δράμας» κάθε Δευτέρα
στην Εκατονταετηρίδα 1922-2022

Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και το τραύμα του ξεριζωμού, του 1922-1924, η προσφυγική ταυτότητα της Δράμας παραμένει παντού ζωντανή: σε προσφυγικούς συλλόγους, σε οδωνυμικά, σε συνοικισμούς και χωριά, σε ονοματεπώνυμα, σε ήθη και έθιμα, σε μαρτυρίες προσφύγων και σε καταγραφές, που ιστόρησαν την περιπέτεια της προσφυγιάς. Ακολούθησε μια ακόμη εξίσου επώδυνη περιπέτεια, εκείνη της εγκατάστασης και αποκατάστασης στη νέα πατρίδα, περιπέτεια που στοίχειωσε τη ζωή τους. Συνοδεύτηκε με την εξαθλίωση της έσχατης ένδειας, την ανασφάλεια, την εκμετάλλευση, τις περιπλανήσεις για αναζήτηση τόπου εγκατάστασης. Εκείνοι ωστόσο οι ξεριζωμένοι πρόγονοί μας, οπλισμένοι με τη δύναμη της επιβίωσης και τη δίψα για αναδημιουργία, στάθηκαν όρθιοι και κατάφεραν να ριζώσουν. Η προσαρμοστικότητα και η ακάματη εργατικότητά τους οδήγησαν στο αξιοθαύμαστο αποτέλεσμα να αναζωογονήσουν τον τόπο μας, μπολιάζοντάς τον με τη δημιουργικότητα και τα πιο γόνιμα στοιχεία του πολιτισμού που έφεραν από τους τόπους καταγωγής τους.
Τα «ΧΡΟΝΙΚΑ της Δράμας», με αφορμή την Εκατονταετηρίδα 1922-2022, θα κάνουν ένα εκτεταμένο αφιέρωμα από την ερχόμενη Δευτέρα και κάθε Δευτέρα με έναν κύκλο δημοσιευμάτων που θα εστιάζουν στην εγκατάσταση και στο ρίζωμα στην περιοχή μας των 70 χιλιάδων προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Θα τα επιμεληθούν η διδάκτωρ ιστορίας Γεωργία Μπακάλη και ο φιλόλογος Δημήτρης Σφακιανάκης, βασικοί συντελεστές της ομάδας που δημιούργησε τη γνωστή ιστοσελίδα για την ιστορία και τον πολιτισμό της Δράμας, την Πύλη της Δράμας (pylidramas.gr). Όπως σημειώνουν: «Μας ενδιαφέρει να αξιοποιηθεί η επέτειος της Εκατονταετηρίδας, τιμώντας τη μνήμη της πρώτης γενιάς προσφύγων, να αφυπνιστούν οι μνήμες, να αντλήσουμε από την ιστορία της περιοχής και να κινητοποιηθεί το ενδιαφέρον για το πώς γεννήθηκε η νέα Δράμα. Για τον σκοπό αυτό αναρτούμε σχετικά δημοσιεύματα στην Πύλη της Δράμας. Για μας έχει ιδιαίτερη σημασία να προβληθεί στο ευρύτερο κοινό η δουλειά, ελάχιστα ίσως γνωστών στο ευρύ κοινό, Δραμινών ερευνητών σχετικά με την εγκατάσταση των προσφύγων στην περιοχή μας».