32 χρόνια τιμά τη γιορτή της Μάνας «τα δύο τη Κουντούρ τη Παναΐας» η Μέριμνα Ποντίων Κυριών Δράμας

Της Νόρας Κωνσταντινίδου

Οι Έλληνες, όπου κι αν βρεθούν, με το χαρακτηριστικό γνώρισμα του ποντιακού ιδιώματος στη γλώσσα, σαν μια βροχή να έπεσε πάνω τους και ριγώντας και αναριγώντας (στα σίγουρα ανιστορώντας) θα βάλουν στη γλώσσα από τον νου τους αναστοχασμούς: «Έρθεν πα τη Κουντούρ τη Παναΐας» λένε. Ακριβώς, όπως με την ίδια εκφορά θα πει ο Πόντιος, η Ποντία μεταξύ χαράς και νόστου – νόστιμον ήμαρ, ανάμεσα προσμονής και αναμονής: «Ήρθαν τα Χριστούγεννα!». Ως ατέλειωτα τα Χριστούγεννα τα κρατά στη μνήμη του ο χριστιανός. Σαράντα ημέρες ορίζει πως είναι το χρονικό διάστημα από τη γέννηση του Χριστού ως το γενέθλιο γεγονός της τιμητικής ημέρας της Υπαπαντής του Σωτήρος Χριστού. Υπαπαντή είναι το όνομα της τεσσαρακοστής ημέρας από τη γέννηση του Χριστού, κατά την οποία ο πρεσβύτερος Συμεών υπάντησε, εισδέχεται στη δική του αγκαλιά τον σαράντα ημερών Χριστό και αγάλλεται. Κράζει και βοά: «Τώρα πια ελευθερώνομαι» λέει «διότι είδα τον Σωτήρα μου. Σωτήρας είναι ο Χριστός που γεννήθηκε από την Παρθένο Μαρία. Αυτός είναι από τον Θεό Θεός Λόγος, που έλαβε σάρκα για μας, για να σώσει τον άνθρωπο· αυτόν προσκυνήσωμεν».
Την ίδια ημέρα του σαραντισμού του παιδιού, και ο Ιωσήφ και η μητέρα του παιδιού, η Μαρία, βρίσκονται σε συνεχή θαυμασμό για όσα συμβαίνουν γύρω τους. Προηγουμένως ανέβηκαν στον ναό και πρόσφεραν θυσία για τον καθαρισμό ένα ζεύγος τρυγόνια, γράφεται, και αλλού δύο μικρά περιστέρια. Παράλληλα, δεν απέκρυψαν τη ρήση που έφθασε στα αφτιά τους: «Νυν απολύεις τον δούλον σου, δέσποτα». Αξέχαστη φράση που ακούγεται και που είναι ανεξίτηλα καταγραμμένη στον νου και την καρδιά των πιστών και που για άλλη μία φορά ο Λόγος του Ευαγγελίου γίνεται πυξίδα ζωής. Το Απολυτίκιο της ημέρας φτάνει στα χείλη μας και όλες οι συμμαθήτριες των χρόνων της σχολικής μας ζωής θυμόμαστε τον καθηγητή Κωνσταντάρα που επέμενε για την αποστήθιση στο σύντομο τροπάριο της ημέρας. Συνηθίζεται η επανάληψη να μπαίνει στη μέση και σε τακτά χρονικά διαστήματα (χρηστική χρήση) το Απολυτίκιο να ψέλνεται ξεκάθαρα από τους κληρικούς-ψαλτάδες. Ευκαιρία να ξεσκουριάζει το μυαλό και η θύμηση κούτσα-κούτσα να υπαγορεύει ό,τι θεωρεί πρόσφορο. Ελπίζω στην αυριανή ημέρα, που η Μέριμνα Ποντίων Κυριών Δράμας τιμά τη γιορτή της Μάνας εδώ και 32 συνεχή χρόνια (στο ένα τρίτο της εκατονταετηρίδας δηλαδή), να καταφέρω να ψελλίσω το τροπάριο της ημέρας:

Χαίρε, κεχαριτωμένη Θεοτόκε παρθένε,
εκ σου γαρ ανέτειλεν ο ήλιος της δικαιοσύνης,
Χριστός ο Θεός ημών, φωτίζων τους εν σκότει.
Ευφραίνου και συ, πρεσβύτα δίκαιε,
δεξάμενος εν αγκάλαις τον ελευθερωτήν
των ψυχών ημών χαριζόμενον ημίν
και την ανάστασιν.

Η εορτή της Υπαπαντής του Σωτήρος Χριστού ανήκει στις εορτές τις δώδεκα του έτους και λογίζεται ως μία από τις σημαντικότερες της εκκλησίας μας. Ιστορικά, την εορτή στις 2 Φεβρουαρίου επέβαλε ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός, προκειμένου να ζητήσει τη μεσιτεία του Κυρίου για τον λοιμό που είχε ενσκήψει. Για τον λόγο της θανατηφόρας επιδημίας, οι πιστοί, όπως το συνηθίζουν, έχουν πλουτίσει τη λαογραφία με γιατροσόφια ισάξια των σοφισμάτων τους, όπως να μην απλώνουν ρούχα στον ήλιο, να μην χρησιμοποιούν αιχμηρά αντικείμενα στη διάρκεια της ημέρας και άλλα πολλά. Ο καθαρισμός της λεχώνας από τη λοχεία που αναζητεί την καθαριότητα σαν το επιπρόσθετο φάρμακο, περισσότερο πριν από το σαρανταήμερο, έχει την αξία της. Γι’ αυτό και το μεγαλυνάριο που ακούγεται δικαιώνει τις τιμές που αποδίδονται στη Μάνα (δώρημα Θεού), στην αιώνια ΜΑΝΑ την αναντικατάστατη.

* Ο εκκλησιασμός για τις φίλες και τα μέλη της Μέριμνας θα γίνει και φέτος στον Μητροοπολιτικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου.