Εις μνήμην: Γιώργος Κοτανίδης (1945-2020)

0
266

Του Τίμου Παπαδόπουλου

Ο Γιώργος ήταν ο τελευταίος των καλλιτεχνών, που έβγαζε η επάνω γειτονιά. Αυτή που ήταν κοντά στην Αγία Τριάδα και στο σαράι του Δράμαλη. Η κάτω γειτονιά ήταν κοντά στις φυλακές, που τώρα είναι το μπετονόκουτο που λέγεται και Δικαστικό μέγαρο. Από την επάνω γειτονιά ήταν ο θεατρικός συγγραφέας Μήτσος Ευθυμιάδης, που ήταν και ο πρώτος που έφυγε νεότατος. Μετά έφυγε ο ηθοποιός Σταύρος Καλάρογλου, μετά ο Δημήτρης Καμπερίδης, ακολούθησε ο επίσης ηθοποιός Κώστας Τσαπέκος και έκλεισε τον θλιβερό αυτό απολογισμό ο Γιώργος. Δεν είναι η ώρα για την καλλιτεχνική αποτίμηση του καθενός. Εξ άλλου όποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για τα καλλιτεχνικά δρώμενα θα τα γνωρίζει ή μπορεί και εύκολα να τα βρει. Τώρα είναι που κλείνει ένας κύκλος με τον Γιώργο που παίρνει μαζί του εκτός από νοσταλγικές μνήμες και στοιχεία που στόλιζαν μια γενιά. Την γενιά μας. Και οι μνήμες είναι πολλές.
Η κάτω γειτονιά με την επάνω γειτονιά ήταν σε μόνιμη και πολυετή ποδοσφαιρική σύγκρουση. Ποτέ δεν τελείωνε ο αγώνας με κάποιον νικητή. Πάντα μαλώναμε και την επόμενη ξαναρχίζαμε το παιχνίδι πιο αποφασιστικοί. Αυτό κράτησε πολλά χρόνια, μέχρι που σιγά σιγά μεγαλώσαμε και άρχισε να μετατοπίζεται το ενδιαφέρον μας. Ύστερα ο καθένας πήρε τον δρόμο του. Ξαναβρεθήκαμε πάλι με τους περισσότερους, με την ίδια νεανική φρεσκάδα στην Αθήνα την περίοδο της δικτατορίας. Όλοι ενταγμένοι σε οργανώσεις. Ο Γιώργος όμως είχε μεγαλύτερη αντιστασιακή δραστηριότητα από όλους. Από όσο θυμάμαι, έπαιζε στο θέατρο πάντα με ομάδες και ρόλους βαθειά πολιτικοποιημένους. Ταυτόχρονα συνεταιρίστηκε στην δημιουργία εκδοτικού οίκου και μέσα από αυτόν συμμετείχε σε διάφορους συλλόγους που είχαν αντιστασιακή δράση. Την περίοδο αυτή είχαμε πολύ στενή συνεργασία, γιατί στον δικό μου εκδοτικό οίκο σύχναζαν αρκετοί φοιτητές, που μερικοί από αυτούς ήταν πρωταγωνιστές των κινητοποιήσεων. Έτσι όταν δημιουργήθηκε η Ελληνοευρωπαϊκή κίνηση νέων ο Γιώργος ήταν από τους πρώτους που δραστηριοποιήθηκε και συμμετείχε στην διαμόρφωση της πολιτικής του συνείδησης και δράσης.
Είχαμε ενταχθεί σε διαφορετικές πολιτικές οργανώσεις, αλλά αυτό δεν μας εμπόδισε ούτε μια στιγμή στον αντιδικτατορικό μας κοινό αγώνα. Μετά την εξέγερση της Νομικής τον Φεβρουάριο του 1973 βρεθήκαμε κρατούμενοι της χούντας. Ο Γιώργος πέρασε την φρικτή εμπειρία της ανάκρισης από τους βασανιστές της ασφάλειας και εγώ της ΕΣΑ. Τότε γίναμε αφορμή να βρεθούνε στην Αθήνα οι πατεράδες μας που ήταν παλαιοί φίλοι από την Δράμα. Αποφυλακιστήκαμε με την αμνηστία που δόθηκε στις 21 Αυγούστου 1973. Σε λίγους μήνες βρεθήκαμε στο Πολυτεχνείο. Ο Γιώργος πρωταγωνιστής. Στην μεταπολίτευση έμεινε αφοσιωμένος στην καλλιτεχνική του δραστηριότητα, πάντα όμως με τον ίδιο δημιουργικό προβληματισμό. Στα επόμενα χρόνια που ακολούθησαν, οι απογοητεύσεις για την εξέλιξη που πήρε η χώρα ήταν μεγάλες. Χάθηκαν πολλές και μεγάλες ευκαιρίες για τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Αλλά και πάλι ο Γιώργος δεν έμεινε στο περιθώριο. Έγραφε βιβλία, δούλευε με πάθος στο θέατρο, είχε σταθερή και δημιουργική παρουσία στους πολιτικούς κύκλους.
Στο θέατρο έκανε την μία επιτυχία μετά την άλλη, πάντα για υποψιασμένους ανθρώπους. Ξαναβρεθήκαμε πάλι μαζί με τον Γιώργο στην προσπάθεια της δημιουργίας ενός κόμματος της μεταρρυθμιστικής αριστεράς. Οι απόψεις του πάντα βαθειά δημοκρατικές και επηρεασμένες από την καλλιτεχνική του ζωή, βαθειά ουμανιστικές.
Ο Γιώργος όμως τίμησε και την ποντιακή του καταγωγή με κάθε ευκαιρία που του δίνονταν. Η τελευταία του ποντιακή εκδήλωση, ήταν αυτή που έγινε τον Αύγουστο του 1919, στο θέατρο των Φιλίππων, στα πλαίσια του καλοκαιρινού καλλιτεχνικού φεστιβάλ. Εκεί απήγγειλε στίχους από την Οδύσσεια στα Ποντιακά. Η μετάφραση ήταν του πατέρα του Παύλου, που έκανε την μετάφραση όλης της Οδύσσειας στα ποντιακά, λίγα χρόνια πριν τον θάνατο του.
Αυτή είναι μία σύντομη περιγραφή της ζωής του Γιώργου Κοτανίδη. Φεύγοντας αφήνει ένα σπάνιο για την εποχή μας παράδειγμα ήθους και αξιοπρέπειας. Ενώ ήταν πρωταγωνιστής σε όλα, παρέμεινε με δική του επιλογή, ένας απλός δημιουργός και σεμνός ιδεολόγος. Ποτέ δεν ζήτησε αλλά ούτε και αποδέχτηκε, όταν του προσφέρθηκαν, αξιώματα και τιμές.
Για το μόνο που μετανιώνω, είναι για ένα επεισόδιο που είχα μαζί του και ήμουν υποχωρητικός. Με ειδοποίησε λίγες μέρες πρίν κάνει εγχείρηση στο Νοσοκομείο. Θυμήθηκε για την ίδια εγχείρηση που είχα κάνει πρίν από 15 χρόνια και ήθελε να μάθει από την δική μου εμπειρία. Τον προέτρεψα να φύγουμε αμέσως και να πάμε στο Ιατρικό κέντρο στον Κωνσταντινίδη, που είναι ο ειδικός σε αυτού του είδους τις εγχειρήσεις. Η σύντροφος του Ιωάννα, που είναι και γιατρός, δέχτηκε αμέσως. Ο Γιώργος δίσταζε γιατί ήρθε στο Νοσοκομείο από φίλους γιατρούς και νοσοκόμες. Εμείς σεβαστήκαμε την ευγενική του στάση και σταματήσαμε την πίεση. Έπρεπε να ήμασταν πιεστικοί.
Την ημέρα των Χριστουγέννων με πήρε τηλέφωνο χαρούμενος. Όλα πήγαν καλά μου είπε. Ύστερα χάθηκε για μερικές μέρες και η Ιωάννα με τηλεφώνησε κλαίγοντας. Με ενημέρωνε για την εξέλιξη της πορείας του από την εντατική, που μπήκε την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων. Δεν ανέρρωσε ποτέ του από την μετεγχειρητική επιπλοκή.
Ο αποχαιρετισμός έγινε από το εκκλησάκι που βρίσκεται στον πεζόδρομο της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου απέναντι από την είσοδο του θεάτρου Ηρώδου Αττικού στην Ακρόπολη. Πλήθος οι καλλιτέχνες, ηθοποιοί, συγγραφείς, τραγουδιστές και πολιτικοί όλων των κομμάτων.
Μεγάλη η συγκίνηση όταν τον αποχαιρετίσαμε με ένα Ποντιακό μοιρολόι.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here