Με ευλάβεια και ύμνους τιμήθηκε η Παναγία στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου Δράμας

Της Νόρας Κωνσταντινίδου

0
40

Οι μέρες του καλοκαιριού μας αποχαιρέτησαν, αν όχι βιαστικά, σίγουρα με καυτά μελτέμια, χωρίς να παραλείψουν να μας θυμίσουν τους εσπερινούς των πρώτων δεκαπέντε ημερών του Αυγούστου με την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Στις υπόλοιπες δεκαέξι μέρες τιμήθηκε και πάλι το αυγουστιάτικο εορτολόγιο το σχετικό με την Παναγία, όπως η Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (τα εννιάμερα της Παναγίας), ως και η κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου. Οι Θεομητορικές εορτές του Αυγούστου δεν κατάφεραν να αποδιώξουν από τις σκέψεις μας, τα όσα ζήσαμε και τελικά περάσανε. Σίγουρα κυρίαρχος στις θύμισες είναι ο πόνος της μετάστασης από τη γη στον ουρανό της Παρθενομήτορος, συνδεδεμένος με το παρήγορο ηχολάλημα των λέξεων που ξεκάθαρα την έχει επαναλάβει ο χορός των ανδρών και η χορωδεία των γυναικών: «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς». Και ήταν αυτό το λάλημα, εμβόλιμο άκουσμα επαναλαμβανόμενο ως σήμερα. Αυτό έθρεψε και τρέφει τις νοσταλγίες μας, αυτές που είχαν αφετηρία το σολέα μπροστά από το τέμπλο του Ιερού Βήματος του Αγίου Νικολάου.
Ο υψωμένος ορατά σολέας αποτελεί οριζόντια συνέχεια του κάθετου διακοσμητικού τέμπλου του Ιερού Ναού. Φιλοξενεί στην από μάρμαρο επιφάνεια του δαπέδου τα δυο αναλόγια (για δεξιούς και αριστερούς ψάλτες), το Δεσποτικό θρόνο με τα παράπλευρα καλαίσθητα στασίδια, για τους επίσημους συνοδούς του Μητροπολίτη. Οι δυο περίτεχνοι κεροστάτες (δεξιά και αριστερά της ωραίας πύλης), υπερτονίζουν με τα αναμμένα στις υποδοχές τους κεριά, την αγαθή πρόθεσή τους να λυόσουν ολοκληρωτικά για χάρη του «ομιλητή-αναγνώστη» επί του βήματος, τον ενδεδυμένο με τα ιερά άμφια.
Οι ιερείς του Αγίου Νικολάου (Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Ράπτου και οι πατέρες ιερωμένοι Φίλιππος Μπεζάνης και Γαβριήλ Χαντζής), κάθε φορά που βρίσκονται πάνω στο ιερό βήμα και όσο ατενίζουν το θόλο της εκκλησίας, μπροστά στα μάτια τους έχουν τον υπερυψωμένο τρούλο. Στηρίζεται πάνω σε ορατό κύκλο με οκτώ ορθογώνια τζαμωτά παράθυρα, -ένα γύρω- για να τα καμαρώσει το εκκλησίασμα, που στον άγιο Νικόλαο είναι πολυπληθές. Στο κέντρο τους τα παράθυρα φέρνουν οκτώ στον αριθμό διακοσμητικούς ενσωματωμένους με κόκκινα χρώματα, τζαμωτούς σταυρούς. Από το κοίλο της οροφής του μεγάλου τρούλου επικρέμεται με αλυσίδες ο υπερμεγέθης πολυέλαιος, με μια ορατή της φαντασίας αποκύημα, πως δηλαδή προτίθεται να αγκαλιάσει ολόκληρο το σολέα με τα περιεχόμενά του. Αναγνωρίζεται και επιβάλλεται με την από «άνωθεν» κυρίαρχη παρουσία του, ενώ αδιαφορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησής μας, πως και δεν κάλυψαν οι αλυσίδες την ορατότητά μας για τις αγιογραφίες;
Με το συνολικό όγκο του ο πολυέλαιος αφήνει την εντύπωση πως δεσπόζει του εσωτερικού χώρου. Επικαλύπτει κρεμάμενο από μεγάλο ύψος το σολέα, που φιλοξενεί μόνιμα τα ίδια ιερά αντικείμενα. Ο εκάστοτε περιστασιακός διάκοσμός του σολέα γίνεται τις περισσότερες φορές από την ιδιαίτερη καλαισθησία του Αρχιμανδρίτη και από τον διακριτικό συμβολισμό που δίνει στο επίκαιρο εορτολόγιο ο ίδιος και οι συνεργάτες του. Συχνά συμβολίζει την ημερολογιακή αναπαράσταση κάποιου ιστορικού γεγονότος που τιμάται παραδοσιακά ή και περιστασιακά. Σηματοδοτεί και αναδεικνύει τα γεγονότα της ημέρας που χρήζουν τιμής.
Στον κεντρικότατο της πόλης μας ιερό ναό του Αγίου Νικολάου της Δράμας ο αρχιμανδρίτης Διονύσιος Ράπτου στο τελευταίο χρονικό διάστημα μαζί με τους συλλειτουργούς του τους ιερείς Φίλιππο Μπενάζη και Γαβριήλ Χαντζή, καθώς κι όλο το υπόλοιπο μελισσολόι του Αγίου Νικολάου τοποθέτησαν στο σολέα, ότι αντιπροσωπευτικά εκφράζει παραστατικά το νόημα των ημερών του Δεκαπενταύγουστου. Με τους ψαλλόμενους παρακλητικούς κανόνες στους εσπερινούς του δεκαπενθημέρου ο λόγος συγκινεί και ευαισθητοποιεί άνδρες και γυναίκες. Η πρόθεσή τους για ό,τι καλό και θεάρεστο περισσεύει. Ο διάκοσμος του ναού αγγίζει τις προτεραιότητες του συνόλου. Για το λόγο αυτό και από την πρώτη αυγουστιάτικη μέρα μέχρι το πέρας του αφιερωματικού δεκαπενθημέρου στην Κοίμηση της Θεοτόκου, ο σολέας φιλοξενεί στο χώρο του όχι έναν Επιτάφο με συμβολικό διάκοσμο και μόνο, αλλά την αναπαράσταση της μεταστάσεως της Παναγίας από τη γη στον ουρανό. Το εκκλησίασμα μπροστά στην πρακτική απεικόνιση και την πνευματική ανάταση έμενε εκστασιασμένο. Η ανάγνωση του Ευαγγελίου από τον πατέρα Διονύσιο έπαιρνε νέα ακουστική: Οι λέξεις μαγνήτιζαν: «Και είπε Μαριάμ: Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον, και αγαλλίασε το πνεύμα μου επί τω Θεώ τω Σωτήρι μου, ότι επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού˙ ιδού εποίησέ μοι μεγαλεία ο Δυνατός και άγιον το όνομα αυτού, και το έλεος αυτού εις γενεάς γενεών τοις φοβουμένοις αυτόν».
ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ κεφ. α’ 46-50
Η κάθε μια λέξη από το παραπάνω απόσπασμα του Γραφών ενέχει τη δική της από τον λειτουργό του Υψίστου εμπνοή, στην εκφώνηση. Το κάθε όνομα που ο πατέρας Φίλιππος διαβάζει μπροστά στο εικόνισμα της Παναγίας «υπέρ αναπαύσεως των ψυχών» και η κάθε περιφορά του πατέρα Γαβριήλ με το θυμιατό στο χέρι, λούζεται στην αθωότητα η ψυχή και το σώμα καθώς το ανέφικτό γίνεται εφικτό.
Αντίστοιχη είναι και η πρόσληψη του ακροατηρίου. Και οι δυο πλευρές οι κληρικοί στο ιερό βήμα, οι λαϊκοί στα αναλόγια με τους ιεροψάλτες μαζί και το γυναικείο σύνολο της χορωδίας με χοροδιδάσκαλο, τον αμίμητο κ. Κυριάκο Τοπαρλάκη διαμοιράσθηκαν το θαυμασμό και τα άριστα. Ίσως και εξαιτίας αυτής της συναίσθησης της πληρότητας από όλες τις πλευρές να συνέβαλε στην επιζητούμενη επιτυχία της εθελοντικής προσφοράς των 33 στον αριθμό γυναικών της χορωδίας. Ένα ικανό σύνολο γυναικών, απέσπασε τον καλό λόγο, όπως τον απέδωσε στο «δάσκαλο» Κυριάκο Τοπαρλάκη ο Σεβασμιότατος κ.κ. Παύλος Αποσολίδης. Χρωστούμενα τα υπόλοιπα. Και του Χρόνου.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here