Οδηγούν οι γιορτές σε έμφραγμα του μυοκαρδίου;

0
1071

Του Αχιλλέα Παπαδόπουλου, Ειδικού Καρδιολόγου

Οι εορταστικές ημέρες είναι περίοδος χαράς, εορτασμών και χαλάρωσης, παράλληλα, όμως, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα στρεσογόνες και μελαγχολικές για πολλούς ανθρώπους. Κατά συνέπεια, λοιπόν, δημιουργείται το ερώτημα εάν σχετίζονται αφενός οι εορτές και αφετέρου η κατάθλιψη με την εμφάνιση εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Η ισχαιμική καρδιακή νόσος αποτελεί, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Το 2016 μόνο, οδήγησε σε πάνω από 9 εκατομμύρια θανάτους συνολικά. Είναι πιθανό το αυξημένο στρες των ημερών κατά τις γιορτές και η ξαφνική αλλαγή του τρόπου ζωής, συμπεριφοράς και κόπωσης για σύντομο χρονικό διάστημα να αυξάνουν τη θνησιμότητα από καρδιακές παθήσεις.
Αυτό υποστήριξε και ο Moman A. Mohammad από το Πανεπιστήμιο του Λουντ της Σουηδίας μαζί με τους συνεργάτες του το 2018. Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μια αναδρομική μελέτη, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη βάση δεδομένων SWEDEHEART, συλλέγοντας 283.014 περιπτώσεις οξέων εμφραγμάτων για το διάστημα 1998-2013. Σκοπός της μελέτης ήταν η συσχέτιση των εορταστικών περιόδων και των μεγάλων αθλητικών γεγονότων με τον κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος του μυοκαρδίου. Τα δεδομένα έδειξαν ότι συνολικά στις γιορτές των Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς υπήρξε μια αύξηση του κινδύνου για έμφραγμα του μυοκαρδίου κατά 15%. Παράλληλα, φάνηκε ότι δεν υπήρχε διαφορά στον κίνδυνο ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες σε αυτές τις ημέρες, ενώ το Πάσχα αλλά και στα μεγάλα αθλητικά γεγονότα δεν φάνηκε η αύξηση αυτή του κινδύνου για έμφραγμα να είναι το ίδιο μεγάλη.
Πιο συγκεκριμένα, η μεγαλύτερη αύξηση του κινδύνου για έμφραγμα ήταν την παραμονή των Χριστουγέννων κατά 37%, με συχνότερη έναρξη των συμπτωμάτων στις 22:00 της ίδιας ημέρας. Την Πρωτοχρονιά υπήρχε, επίσης, μια αύξηση κατά 20% του κινδύνου για έμφραγμα του μυοκαρδίου, το οποίο αποδόθηκε εν μέρει στην αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ και φαγητού, στην έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες το βράδυ, ή στην έλλειψη ύπνου την ημέρα εκείνη.
Παλιότερες μετα-αναλύσεις έχουν συσχετίσει το αιφνίδιο αίσθημα θυμού, άγχους, λύπης, πένθους και στρες με το έμφραγμα, συναισθήματα που είναι έκδηλα στις εορταστικές περιόδους. Παράλληλα, πιο αυξημένο κίνδυνο έχουν οι ασθενείς >75 ετών με σακχαρώδη διαβήτη και ιστορικό στεφανιαίας νόσου. Βέβαια, είναι πιθανό η αύξηση αυτή του κινδύνου να επηρεάζεται από δύο παράγοντες: αφενός από την επιστροφή των συγγενών των παραμελημένων ασθενών, με συνακόλουθη αύξηση των επισκέψεων σε γιατρούς προς ρύθμιση αυτών, και αφετέρου από την καθυστερημένη επίσκεψη σε γιατρό, παρά την εκδήλωση συμπτωμάτων λόγω των εορτασμών, χωρίς όμως να υπάρχουν δεδομένα γι’ αυτό.
Σε αυτό το σημείο θα ήταν χρήσιμο να σημειωθεί ότι έχει βρεθεί συσχέτιση μεταξύ αλλαγών στη θερμοκρασία και εκδήλωσης οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Συγκεκριμένα, το 2015 επιστήμονες από πανεπιστήμια του Βελγίου έδειξαν ότι για κάθε 10οC μείωσης της θερμοκρασίας υπάρχει 8% αύξηση στον κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος, ενώ πιο επιρρεπείς φάνηκαν να είναι οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη.
Παρόλο που η γιορτή που κυρίως έχει μελετηθεί είναι τα Χριστούγεννα, τόσο το Πάσχα όσο και οι υπόλοιπες γιορτές μπορούν να συσχετιστούν με παρόμοιο τρόπο με την εμφάνιση του εμφράγματος του μυοκαρδίου. Πιο συγκεκριμένα, το 2004 ο Phillips και οι συνεργάτες του από το Πανεπιστήμιο Καλιφόρνια-Σαν Ντιέγκο της Αμερικής ανέφεραν μια εποχική αύξηση στη θνησιμότητα από καρδιακές και μη-καρδιακές παθήσεις, παίρνοντας τις μεγαλύτερες τιμές στις εξής ημερομηνίες: 25 Δεκεμβρίου, 26 Δεκεμβρίου και 1 Ιανουαρίου, κατά σειρά, σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο. Προτάθηκαν από τους μελετητές 10 πιθανές εξηγήσεις για την αύξηση αυτή, ανάμεσα στις οποίες ήταν οι αναπνευστικές παθήσεις, το συναισθηματικό στρες σχετιζόμενο με τις γιορτές, οι αλλαγές στη διατροφή και τη λήψη αλκοόλ, η αύξηση του κατά τόπους πληθυσμού λόγω μετακινήσεων, η καθυστέρηση αναζήτησης ιατρικής φροντίδας κ.ά., παράγοντες που πιθανόν να σχετίζονται με αύξηση του κινδύνου εμφάνισης εμφράγματος του μυοκαρδίου συνολικά στις εορτές.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here