Σέρνουν και πάλι τον χορό οι «Αράπηδες» του Μοναστηρακίου

0
623

Οι «Αράπηδες» για το Μοναστηράκι είναι η ίδια η ύπαρξή τoυ, λέει ο πρόεδρος του ΜΠΣ Μοναστηρακίου κ. Γ. Παπουτσής στα «Χ»


Τα λαϊκά δρώμενα του δωδεκαημέρου στη Δράμα είναι για την περιοχή της Δράμας χαρακτηριστικό στοιχείο και πλέον εδώ και δεκαετίες πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών. Την ίδια ώρα όχι μόνο δεσπόζουν στην τοπική λαϊκή παράδοση αλλά και συνδέονται με την αρχαιοελληνική και τη νεότερη ιστορία της περιοχής.
Είναι αναπόσπαστο μέρος της πληθωρικής και σχεδόν αλώβητης στο χρόνο τοπικής ιστορίας από το Βώλακα, την Καλή Βρύση, το Μοναστηράκι, τον Ξηροπόταμο, και την Πετρούσα μέχρι τους Πύργους και το Παγονέρι τις μέρες αυτές.
Ένα από τα κορυφαία λαϊκά δρώμενα είναι και οι «Αράπηδες» του Μοναστηρακίου. Το δρώμενο θα κορυφωθεί και φέτος στις 6 Ιανουαρίου, με τον τρανό χορό στην πλατεία του Μοναστηρακίου εμπρός από το κτήριο της κοινότητας για την ευετηρία (=καληχρονιά), την καλή υγεία και την πλούσια παραγωγή. Πιο πριν προηγούνται οι μυήσεις, οι προετοιμασίες, ο καθορισμός των ρόλων κ.ο.κ. όπως εξηγεί στα ΧΡΟΝΙΚΑ της Δράμας ο πρόεδρος του ΜΠΣ Μοναστηρακίου και του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας κ. Γιάννης Παπουτσής, σημειώνοντας ότι: «Tο λαϊκό δρώμενο προέρχεται από τα προδιονυσιακά χρόνια και χάνεται στην αχλή του μύθου. Mπορεί να φθάνει ακόμη και στον μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης. Το δρώμενο τελούνταν ακόμη και στη διάρκεια κατοχικών περιόδων και παρά τα κατά καιρούς εμπόδια, συνεχίζεται μέχρι σήμερα» τονίζει ο κ. Παπουτσής, για να προσθέσει ότι οι “Αράπηδες” για το Μοναστηράκι είναι η ίδια η ύπαρξή τoυ.
Την ονομασία οφείλει το δρώμενο στη μεταμφίεση των πρωταγωνιστών, στην οποία κυριαρχεί το μαύρο χρώμα. Οι Αράπηδες φορούν μαύρες φλοκάτες, ποιμενικές κάπες, που καλύπτουν ολόκληρο το σώμα και εντυπωσιακές υψικόρυφες προσωπίδες από γιδοπροβιές. Στη μέση τους κρεμούν τρία μεγάλα κουδούνια («μπατάλια» και «τσιάνουβε») αρμονικά συνταιριασμένα, ενώ στα χέρια κρατούν ένα μεγάλο ξύλινο σπαθί και ένα σακουλάκι στάχτη με το οποίο χτυπούν όσους συναντούν.
Ως προάγγελος της τέλεσης του δρωμένου, ομάδες από παιδιά το απόγευμα της παραμονής των Θεοφανείων, τριγυρίζουν τους δρόμους του χωριού, κτυπώντας τα κουδούνια που την επόμενη ημέρα θα φορέσουν οι Αράπηδες.
Από το πρωί, ανήμερα των Θεοφανείων, η τσέτα μαζί με τους οργανοπαίκτες επισκέπτεται όλα τα σπίτια του χωριού για να μεταφέρει τη γιορτινή ατμόσφαιρα. Τραγούδια, ευχές, πειράγματα, κεράσματα και το γλέντι αρχίζει και κορυφώνεται το απόγευμα στην κεντρική πλατεία του χωριού. Οι Αράπηδες πραγματοποιούν εντυπωσιακή είσοδο στην πλατεία, με τον εκκωφαντικό ήχο των κουδουνιών, κραδαίνοντας τα ξύλινα σπαθιά τους και σκορπώντας στάχτη. Έτσι ανοίγουν το δρόμο στα υπόλοιπα μέλη της τσέτας, με πρώτους τους Τσολιάδες που ακολουθούν χορεύοντας. Στη συνέχεια, στήνεται ο τρανός χορός όπου στην αρχή πιάνονται οι ηλικιωμένοι άντρες, ακολουθούν οι νεότεροι, έπειτα οι ηλικιωμένες γυναίκες, οι νεότερες και στο τέλος τα παιδιά. Δεν επιτρεπόταν να σχηματιστεί δεύτερος κύκλος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνας Μενδώνη, στις αρχές του 2022, οι Αράπηδες Μοναστηρακίου Δράμας όπως και άλλα εθιμικά δρώμενα, πολιτισμικές πρακτικές και κοινωνικές τελετουργίες από όλη την Ελλάδα, εγγράφηκαν στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. Μαζί με τους Αράπηδες του Μοναστηρακίου Δράμας εγγράφηκαν οι Μάηδες της Μακρινίτσας Πηλίου, η βοσκική και ο κόσμος του βοσκού στον Ψηλορείτη, τα Ιστορικά Καφέ, η Νύχτα των Στοιχειών στην Άμφισσα, η παραδοσιακή πρακτική της άρδευσης με σηκωμένο αυλάκι στο Κυριακοχώρι Φθιώτιδας, το έθιμο των Σίχνων στο Λιτόχωρο Πιερίας, το Γαϊτανάκι της Ανάληψης στην Αιτωλοακαρνανία και ο Χορός Σέρρα των Ποντίων.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ