Θαρρεί κανείς πως αποπνέουν ελληνικό φως

Της Νόρας Κωνσταντινίδου

0
202

Συχνά λέγεται πως η ωραιότερη μουσική πανδαισία που ακούγεται πασχαλιάτικα στην Ελλάδα είναι αυτή που παιανίζεται χορωδιακά σταθερά και για πολλές ώρες στους δρόμους της Κέρκυρας. Ωστόσο δεν χρεώνεται η όλη κερκυραϊκή ατμόσφαιρα στη μουσική αποκλειστικά. Λέγεται μάλιστα εμφαντικά πως ο ποιητής Διονύσιος Σολωμός άκουσε στην πόρτα μιας ταβέρνας, ένα γέρο ζητιάνο να λέει, απλώνοντας το χέρι, ένα τραγούδι για την πυρκαγιά του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα. Στους στίχους του τραγουδιού εύκολα διακρίνει κανείς τις λέξεις:
Ο Άγιος Τάφος του Χριστού, εκείνος δεν εκάη˙
εκεί που βγαίνει τ’ Άγιο Φως, άλλη φωτιά δεν πάει.
«Ο Σολωμός, μας λέει, (όπως τον περιγράφει ο Γιώργος Σεφέρης) ενθουσιάστηκε τόσο πολύ ακούγοντας τους στίχους του τραγουδιού, που αποφασιστικά μπήκε στην ταβέρνα και πρόσταξε να κεράσει ο κάπελας όλους τους παραβρισκόμενους. Το ανέκδοτο αυτό συμβάν είναι πολύ σημαντικό για μένα˙ το θεώρησα πάντα ως ένα σύμβολο ποιητικής δωρεάς που ο λαός μας απόθεσε στα χέρια ενός άρχοντα του πνεύματος, τη στιγμή όπου αρχίζει η ανάσταση της νεότερης Ελλάδας».
Το συμβάν, έτσι όπως περιγράφεται από τον ποιητή του πρώτου Νόμπελ στην Ελλάδα, δεν προσφέρεται για αναλύσεις, αν και «η ανάσταση της νεότερης Ελλάδας», ως ένα σημείο γειτνιάζει προς την Ανάσταση του Κυρίου. Πολλά χρόνια (πάμπολλα θα λέγαμε) το ελληνικό Έθνος στερήθηκε τη γλώσσα του, την παιδεία του, της Ελευθερία του. Αλλά κεράκι αναμμένο μέσα του στάθηκε ο λόγος ο δομημένος από μέλος και λέξεις, συνταιριάζοντας τα Δημοτικά τραγούδια τα αθάνατα. Εντυπωσιάζει το γεγονός μετά από εκατοντάδες χρόνων δουλείας που όλα «τα σιάζε η φοβερά και τα πλάκωνε η σκλαβιά», ύστερα από μια «Ζωή εν Τάφω» προέκυψε η Ανάσταση του Έθνους. Αναδύθηκε από το έρεβος του Κάτω Κόσμου, απέβαλε το σκότος και βρέθηκε πανελλαδικά στο φως το ελεύθερο της γαλάζιας Ελλάδας. Μπορεί πάλι οι συλλέκτες λέξεων, όπως λέγονται οι γλωσσολόγοι, ‘ομοιοι με αλιείς μαργαριταριών που βουτούν σε απύθμενες θάλασσες, προκειμένου να πέτυχαν το θαύμα. Να ανασύρουν ότι ακριβό ως ρήματα με το νοώ που επιδέχεται τις προθέσεις και γίνεται κατανοώ, επινοώ παρανοώ, υπονοώ ή το δίδω, παραδίδω, καταδίδω, επιδίδω, διαδίδω, μεταδίδω αποδίδω, λέγω, προλέγω, επιλέγω, συλλέγω καταλέγω και πολλά άλλα ανάλογα για το κτίσιμο του δομημένου λόγου. Σε τέτοιο βαθμό και με τέτοια επήρεια, που το εκ, το εν συγχωνευμένο μέσα στο Χριστός Ανέστη καμία δυσκολία δεν προτάσσει στον σημερινό λαό. Με περίσσια κατανόηση και παραπανίσια απορρόφηση έννοιας θα πει:

Χριστός ανέστη εκ νεκρών,
θανάτω θάνατον πατήσας
και τους εν τοις μνήμασι
ζωήν χαρισάμενος.

Με την ίδια άνεση, σιγό – ψάλλοντας και σιγοντάροντας θα συμμετάσχει και στο «Αναστάσεως ημέρα» ή «αναστάς ο Ιησούς από του τάφου, καθώς προείπεν έδωκεν ημίν την αιώνιον ζώην και την ανάστασιν».
Θα έλεγε κανείς, πως οι πολυέλαιοι εγκαταλείπουν το ύψος τους κατεβαίνουν χαμηλά και τα μανουάλια από δίπλα φωτίζουν, φωτίζουν τον κάθε ένα, των πιστών. Ή μήπως οι ίδιες οι λέξεις εκπέμπουν ανέσπερο φως και γίνονται εύληπτοι περιέργως πως;
Γιατί, πως μπορεί να αγνοήσει κανείς της των λέξεων με φως σύμπραξη, όταν ο πιστός άνετα κατανοεί το τροπάριο της Κασσιανής; Με την έναρξη της ακολουθίας της Αναστάσεως που αρχίζει με τον ψαλμό « Κύματι θαλάσσης […] νεάνιδες τω κυρίω άσωμεν˙ ενδόξως γαρ δεδόξασται» το θαύμα της κατανόησης των στίχων διαβάζεται στα ιλαρά πρόσωπα όλων των πιστών.

Θαυμαστά τα έργα σου Κύριε! Δράμα και θάμα τ Απριλιού,
γιορτή και του Κυρίου.
Λαμπρή, της θυσίας είσαι βωμός,
και της αγάπης ωκεανός.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here